De stamhouder

boek

Alexander Münninghoff

Als Alexander Münninghoff op 13 april 1944 in Posen wordt geboren, ligt de stad, vier en een half jaar tevoren door de nazi’s veroverd, in het vizier van het oprukkende Rode Leger. Kort daarna evacueert een oom de zuigeling en zijn moeder en brengt ze onder in Den Haag in het huis van de Oude Heer, grootvader Joannes Münninghoff, een streng katholieke Nederlandse zakenman die tijdens het interbellum in Letland een fortuin had vergaard. Drie dagen voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was hij met zijn vrouw en kinderen halsoverkop de hoofdstad Riga ontvlucht en naar zijn geboorteland teruggekeerd.

In De stamhouder tekent Alexander Münninghoff (onder meer oud-correspondent voor de Haagsche Courant in Moskou) het portret van een familie die niet alleen heelhuids door woelige tijden probeert heen te komen, maar ook door haar eigen demonen levenslang wordt achtervolgd. Op zoek naar de vele huisgeheimen komt hij inderdaad op het spoor van talloze malversaties, manipulaties en regelrechte misdadigheid. Een gewiekste Oude Heer die tot alles bereid is om zijn kleinzoon, de stamhouder, aan zijn moeder te ontrukken. Een moeder die na het verlies van haar zoon achttien jaar lang elk contact met hem vermijdt. En een vader die in het leven maar één ding nastreeft: rijk worden, liefst rijker dan de Oude Heer, en die bijgevolg geen jota aandacht, laat staan liefde, voor zijn zoon toont.

Alexander Münninghoff oordeelt desondanks bijzonder mild over zijn dysfunctionele familie, en dan vooral over zijn vader. Zo prijst hij diens eerlijkheid. Een ietwat vreemde stellingname, want de gouden eerlijkheid van Frans Münninghoff stamt uit diens jaren als sergeant bij de Waffen-SS aan het Oostfront. Kameraden die voor elkaar letterlijk door het vuur gingen, weet je wel. Maar waarom zal diezelfde vader zijn eerste vrouw in de steek laten en zijn tweede het bloed onder de nagels vandaan halen? Waarom zal hij na de oorlog als zakenman zijn hand niet voor gesjoemel omdraaien? En waarom verwekt hij een kind bij de vrouw van een van die wapenbroeders? Alexander Münninghoff vergeeft grif de man die hem als wijze levenslessen slechts drie leuzen heeft meegegeven. ‘De domste boeren hebben de dikste lullen.’ ‘Met geweld gaat alles.’ ‘Denken moet je aan paarden overlaten, want die hebben een veel groter hoofd dan jij.’

De puntgave stijl, haast achteloze humor en koelbloedige kijk op bloedstollende gebeurtenissen tillen het boek ver uit boven de alledaagse familiekroniek. Münninghoff focust daarbij niet zozeer op het meedogenloos wentelende rad van de Grote Geschiedenis, maar op het lot zoals dat door de kleine mens zelf wordt beschikt.


Recensie door Joseph Pearce

Deze tekst verscheen eerst de boekenbijlage van De Morgen.

Alexander Münninghoff, De stamhouder, Prometheus/Bert Bakker, 2015, 330p., €19,95.

Links
mailto:joseph.pearce@telenet.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be