Iedereen burgemeester

boek vrijdag 28 maart 2003

Bart Somers

Tien jaar geleden was hij nog totaal onbekend. Vandaag wordt hij door vriend en vijand omschreven als een van de meest talentvolle politici in deVlaamse politiek. Bart Somers, voormalig woordvoerder van Guy Verhofstadt, volksvertegenwoordiger in het arrondissement Mechelen-Turnhout, burgemeester van Mechelen en thans lijsttrekker voor de Kamer in het moeilijke kiesarrondissement Antwerpen. Intussen schreef hij ook een boek onder de wat vreemde titel Iedereen burgemeester, maar met op de voorkaft de ondertitel Weg met de multiculturele mooipraterij waarmee hij de essentie weergeeft van zijn politiek denken. Alleen hierdoor al zal dit boek ophef maken. Onder druk van politiek en intellectueel links werd het multiculturalisme, net als het cultuurrelativisme gedurende de voorbije decennia als de enig juiste en politiek correcte houding afgeschilderd. Sinds de opkomst van Pim Fortuyn is de kritiek hierop volop uitgebarsten. Ook in Vlaanderen gaan steeds meer kritische stemmen op. Is het multiculturalisme wel de juiste middel en het na te streven doel? Moeten we het cultuurrelativisme niet opzij schuiven voor fundamentele liberale waarden met universele geldingskracht? Niet Patrick Janssens wordt de grootste nachtmerrie voor het Vlaams Blok, maar wel Bart Somers. Eén voorspelling: Mechelen wordt de eerste belangrijke stad waar het Vlaams Blok in 2006 achteruit gaat.

Bart Somers begrijpt de taal van het volk. Net als zijn grote voorbeeld Steve Stevaert verstaat hij de kunst om te luisteren naar de bekommernissen van de mensen en ze om te zetten in concrete maatregelen. Zo trok hij resoluut ten strijde tegen de overlast die in tal van Mechelse wijken tot onvrede zorgde bij de burgers. In Mechelen introduceerde hij op die manier de 'Grote Broer-projecten' waarbij allochtonen van 18 tot 20 jaar toezicht houden op het gedrag van hun jongere buurtgenoten. Hij zette allochtone buurtvaders in om het gedrag van hun kinderen en kleinkinderen bij te sturen en te conformeren met de Vlaamse omgangsvormen. Hij voerde een overlasttaks in van 49 euro teneinde jongeren die de buurt onleefbaar maken te raken waar ze het voelen: in hun zakgeld. Hij maakte komaf met discriminatie tegenover vreemdelingen in het uitgangsleven door de exploitanten van cafés en discotheken mee verantwoordelijk te maken. De stedelijke politie is consequent neutraal en treedt hard op tegen alwie, van welke nationaliteit ook, inbreuk pleegt op de goede gang van zaken. Zo slaagde Somers erin om de stationsbuurt in Mechelen met de inzet van privé-bewakingsdiensten tot een oord van plezier te maken, terwijl dit vroeger een te mijden plek was.

Deze resultaten haalde Bart Somers niet vanzelf. Tijdens de voorbije drie jaar als burgemeester hield hij zich intensief bezig met zijn diensten. Zo vergezelde hij zijn politiediensten tijdens hun nachtelijke rondritten om te begrijpen waarmee zijn manschappen geconfronteerd werden. Het leverde niet alleen aanzien bij de politie maar ook bij de gewone burgers op. Wanneer je met Bart Somers door Mechelen wandelt valt op hoeveel mensen hem spontaan begroeten, zowel Vlamingen als allochtonen. Hij is hun burgemeester. Zo drukte hij de jarenlang afgewezen parking onder de Grote Markt door. Daarvoor riep hij alle betrokken zelfstandigen bijeen, en stelde hen voor de keuze: nu moderniseren of op termijn nog meer klanten verliezen. Ze kozen voor hun burgemeester en dus voor de korte pijn.

Het voluntarisme van Bart Somers slaat ook over op andere terreinen, tot wanhoop van het Vlaams Blok. Hij responsabiliseert de vreemdelingen en betrekt hen bij alle belangrijke beslissingen. Hiermee doorbreekt hij het eenzijdige beeld dat Vlamingen en vreemdelingen tegenover elkaar staan. Meer nog, steeds meer vreemdelingen zijn ervan overtuigd dat ze samen met Vlamingen moeten opkomen voor een aantal universele waarden en rechten. Deze gedachtengang is een nachtmerrie voor het Vlaams Blok. Ze kunnen en willen niet begrijpen dat ook Marokkaanse ouders bezorgd zijn om de veiligheid en toekomst van hun kinderen. Ze kunnen en willen niet begrijpen dat oudere Marokkanen hun jongere leeftijdsgenoten wijzen op een aantal fundamentele waarden en plichten. Het Vlaams Blok probeerde nog de 'Oudere Broer-projecten' te dwarsbomen door hen te betichten van voormalige criminele feiten, maar dat klopte niet. De grote broers blijken stuk voor stuk mensen met een blanco strafregister te zijn, en dat stoort het Vlaams Blok mateloos.

In zijn boek pleit Bart Somers voor het belang van onze westerse, maar universele normen voor de samenleving. Zo verwijst hij naar de Nederlandse filosoof Paul Cliteur die stelt dat een aantal regels niet cultuurgebonden zijn maar, net als de wet op de zwaartekracht, universele gelding hebben. Meer concreet gaat het om de vrijheid van meningsuiting, de scheiding van kerk en staat en de gelijkheid van man en vrouw. Voor Somers is dit geen theorie maar een bloedserieuze zaak. Zo wil hij een einde maken aan alle overheidsinitiatieven die vanuit een soort cultuurrelativisme organisaties en initiatieven ondersteunen die tradities uit het gastland die ingaan tegen deze principes in stand houden. Zo wil hij niet langer subsidies geven aan jeugdhuizen die bijvoorbeeld alleen jongens toelaten. De logica hierachter is duidelijk. Integratie betekent in de eerste plaats dat vreemdelingen de universele waarden belangrijker gaan vinden dan godsdienstige teksten of gewoontes. En die universele waarden zijn juist de beste garantie voor de emancipatie van mensen, zowel mannen als vrouwen.

Emancipatie is voor Bart Somers het sleutelwoord. Het is voor hem de reden waarom vreemdelingen Nederlands moeten leren, waarom imams Belgische diploma's moeten halen, waarom gearrangeerde huwelijken moeten bestreden worden. "Tegen wie weigert Nederlands te leren, tegen wie zich manifest niet inspant om een job te zoeken, tegen wie volhardt in de traditie van het schijnhuwelijk moet de overheid kordaat optreden." Somers wil rond onze universele waarden een krachtig offensief op gang brengen. Dit is bij uitstek een liberaal offensief waarmee hij zich duidelijk onderscheidt van en afzet tegen het extreem rechtse gedachtengoed van het Vlaams Blok. Extreem rechts is immers niet geďnteresseerd in de emancipatie van de mens, omdat in hun denken de belangen en de vrijheid van de mens ondergeschikt zijn aan de belangen van de gemeenschap.

Veiligheid is voor liberalen uiterst belangrijk en daarom pleiten ze ook voor een harde aanpak van de criminaliteit. Maar die harde aanpak is voor liberalen alleen een middel om te komen tot meer vrijheid voor individuele burgers, terwijl het voor extreem rechts een doel is, nl. het vormen van een sterke staat. Het is voor Bart Somers dé reden om het veiligheidsthema niet alleen over te laten aan het Vlaams Blok. Al te lang hebben democratische partijen, onder impuls van een links-intellectueel discours, hun ogen gesloten voor deze problematiek. Jarenlang hoopte men dit probleem met preventie, straathoekwerkers en tolerantie onder de mat te vegen. Maar intussen kregen steeds meer burgers ermee te maken. In zijn boek becijfert Bart Somers dat in zijn stad in een periode van 6 jaar zowat iedereen te maken heeft gehad met kleine of grote vormen van criminaliteit. Preventie alleen is niet voldoende. Hiermee zet hij zich af tegen het rood-groene denken dat we de problemen op straat kunnen oplossen met straathoekwerkers alleen. Ook een hard optreden als stok achter de deur is noodzakelijk. Alleen op die manier kunnen we de veiligheid en het vertrouwen van de burgers opnieuw herstellen. Maar ook hier is een duidelijk verschil met het Vlaams Blok duidelijk. Terwijl Somers de harde aanpak van de criminaliteit ziet als een middel om te komen tot meer vrijheid voor de mens, ziet het Blok dit als een doel, namelijk een sterk autoritaire staat.

Bart Somers is intussen VLD-lijsttrekker in de kieskring Antwerpen voor de federale verkiezingen van 18 mei. Het is een zware opdracht want Antwerpen is de belangrijkste provincie met het hoogste aantal stemgerechtigden. Bovendien moet hij het opnemen tegen de voorzitter van de Spa, het extreem rechtse Vlaams Blok, maar vooral tegen de kritische mentaliteit van de Antwerpenaars zelf. Hij zal hen moeten overtuigen dat het hem menens is. De Mechelaars weten dat intussen al. Toen hij hun burgemeester werd schreef hij het volgende: "Ik krijg een kans om niet alleen te roepen van de zijlijn, niet alleen aan te klagen, maar ook om het echt waar te maken. Mensen die op je stemmen, leggen een beetje hun lot in je handen. Dat vertrouwen mag je nooit beschamen." Het is sindsdien zijn leidraad.

Met dit boek illustreert Bart Somers perfect hoe je de liberale ideologie en theorie kan rijmen met de dagdagelijkse praktijk. Op twee jaar tijd is hij er in geslaagd om de stad met het slechtste imago in Vlaanderen een nieuwe impuls te geven. In die zin is het boek als een leidraad voor al wie een stad of gemeente wil besturen. Het bevat alvast tal van voorbeelden die door collega-burgemeesters kunnen nagevolgd worden. Maar de grootste verdienste is dat hij er in slaagt om een heldere liberale visie te ontwikkelen op de moeilijke problematiek van de veiligheid en de integratie van vreemdelingen. Een humane visie die haaks staat op het extreme gedachtengoed van het Vlaams Blok.


Recensie: Dirk Verhofstadt (verhofstadt.dirk@pandora.be)

Bart Somers, Iedereen Burgemeester, Hadewijch, 2003

Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be