‘We kunnen niet zonder gezondheidszorg en solidariteit. Daarom zijn ziekenfondsen nodig,’ zo luidt de boodschap van Geert Messiaen, de secretaris-generaal van de Landsbond van Liberale Mutualiteiten, in zijn nieuw boek Gezondheidszorg. Een snelweg met kruispunten. Het betreft een voortzetting van zijn ideeën over de rol en het belang van de ziekenfondsen in de komende jaren en decennia. Zijn credo blijft dat we onze gezondheidszorg niet mogen privatiseren omdat dit onvermijdelijk zou leiden tot het vergroten van de kloof tussen arm en rijk. En opnieuw bepleit hij het voortbestaan van ziekenfondsen als ‘gezondheidsfondsen’ die als een soort coaches moeten zorgen voor preventie en voor het verdedigen van de belangen van de patiënten, in het bijzonder van de ouderen. Dat laatste zal nodig zijn want door de vergrijzing en de stijgende levensverwachting zal het aandeel van die ouderen in onze gezondheidszorg in de komende jaren nog substantieel toenemen.

In politieke kringen valt soms te horen dat onze gezondheidszorg te duur is en/of dat het beter zou zijn (voor Vlaanderen) dat we ze zouden regionaliseren. Messiaen is het daar niet mee eens. De kosten voor de gezondheidszorg liggen in België iets lager dan het Europees gemiddelde. En een regionalisering zou de fundamenten van de solidariteit in ons land aantasten en niet goedkoper zou uitvallen, onder meer door een toename van de administratie en overlegorganen. De kost voor gezondheidszorg in Wallonië ligt niet veel hoger dan in Vlaanderen. Daarbij is het voor hem ook logisch dat in gebieden waar meer zware industrie is of meer bejaarden wonen, de uitgaven hoger liggen. Hij verwijst hier ook fijntjes op het feit dat de hoogste gezondheidsuitgaven in het Vlaamse arrondissement Eeklo voorkomen en de laagste in het Waalse arrondissement Nijvel. Problematischer lijkt hem de versnippering inzake bevoegdheden over deze materie met 9 ministers en 2 staatssecretarissen.

Messiaen besteedt veel aandacht aan het vrijhandelsakkoord dat de Europese Unie aan het sluiten is met de Verenigde Staten, de zogenaamde TTIP-onderhandelingen. Die hebben tot doel om de bestaande handelsbarričres op te heffen en zo te zorgen voor meer economische groei en tewerkstelling. Maar door de TTIP zou het voor nationale regeringen moeilijker worden om hun markten te reguleren en daar knelt voor de auteur het schoentje. Zo mogen volgens hem de openbare diensten en de sociale diensten van algemeen belang (zoals de ziekenfondsen), maar ook de geneesmiddelen en het gezondheidsbeleid in het algemeen niet onder dit vrijhandelsakkoord vallen. Marktwerking is voor Messiaen geen goed model voor de gezondheidszorg. Hij zou niet willen dat de Europese ziekteverzekeringsstelsels, die een bijna universele dekking en een algemene toegankelijkheid bieden, gedwongen zouden worden om te evolueren naar het Amerikaanse systeem met geen volledige toegankelijkheid (en paradoxaal genoeg ook hogere administratieve kosten).

Neem nu het punt van de geneesmiddelen. In de Verenigde Staten is daarvoor publieksreclame toegelaten. In de Europese Unie is dat sterk gereglementeerd. Het toelaten van publieksreclame voor geneesmiddelen kan leiden tot een hogere consumptie en dus tot hogere uitgaven voor de sociale zekerheid. Daarnaast is de beschermingsperiode van de patenten op nieuwe geneesmiddelen in de Verenigde Staten langer wat zou kunnen leiden tot minder generische geneesmiddelen, en dus opnieuw tot meer uitgaven. In elk geval wil Messiaen niet dat TTIP leidt tot minder regulering. Verder bepleit hij een grotere transparantie over de onderhandelingen en meer inspraak van de burgers. Gezondheid en welzijn moeten voor hem steeds primeren op economische belangen.

Eind september berichtte het weekblad Knack over Heather Bresch – de CEO van het farmabedrijf Mylan – die in 2015 ruim 18 miljoen dollar verdiende terwijl ze de prijs van haar levensreddende allergiespuiten, die vooral nodig zijn voor kinderen, verhoogde van 100 dollar naar 608 dollar. Bresch moest zich hiervoor komen verantwoorden voor een parlementaire commissie in de VS. Maar eigenlijk kan die commissie daar niets tegen doen. Dergelijke farmaceutische bedrijven incasseren gewoon de kritiek maar veranderen niets aan dergelijke praktijken, zo stelde een commissielid. ‘De pijlsnelle en drastische prijsstijgingen van vele medicijnen in de VS leiden tot betaalproblemen bij patiënten voor wie die medicijnen levensnoodzakelijk zijn,’ zo schrijft Knack. Het is een pijnlijke illustratie van een praktijk die Messiaen in zijn boek terecht aanklaagt en probeert te vermijden in de EU.

Wat Messiaen bijzonder stoort is dat het solidariteitsprincipe onder druk komt te staan. Dat blijkt alvast uit onderzoek van professor emeritus Mark Elchardus. Zo blijkt dat 40 procent van de Vlamingen vindt dat 85-plussers niet langer in aanmerking zouden mogen komen voor medische ingrepen vanaf 50.000 euro, tenzij ze er zelf financieel voor opdraaien. Voor de auteur komt dit neer op gedwongen euthanasie. Uit ander onderzoek blijkt dan weer dat nogal wat alleenstaande ouders, werklozen en invaliden medische zorgen uitstellen omdat ze het financieel niet aankunnen. In zijn boek geeft Messiaen ook aan dat nogal wat ouderen te weinig financiële middelen hebben voor tandzorg, hoorapparaten, oogcorrecties en geestelijke gezondheidszorg. En dan is er nog het probleem van de woonzorgcentra die voor senioren nu al 600 euro per maand te duur is voor een gemiddeld pensioen.

Messiaen pleit dan ook voor om de werking van de sociale zekerheid op te nemen in het lessenpakket van het onderwijs. ‘Jongeren moeten weer weten hoe onze welvaartsstaat tot stand is gekomen,’ schrijft de auteur. Het is een nobel streven al zal het vooral van de politiek afhangen of er meer middelen gaan naar gezondheidszorg. En die middelen zijn nu eenmaal beperkt. Maar Messiaen countert met het feit dat ‘elke goed geďnvesteerde euro in de gezondheidssector zichzelf op termijn meervoudig terugwint’. Hij maakt ook duidelijk dat de ziekenfondsen – maar dan eerder als gezondheidsfondsen – daarin een rol kunnen spelen. Als coach in de sociale dienstverlening, als beheerder van gegevensbanken, als laboratoria met het oog op de invoering van innovatieve technieken, als toezichthouders op het efficiënt gebruik van de middelen, en als medebetrokkenen bij het gezondheidsbeleid. Dit boek vormt daar alvast een belangrijke bijdrage toe.


Recensie door Dirk Verhofstadt

Geert Messiaen, Gezondheidszorg. Een snelweg met kruispunten, Garant, 2016

Links
mailto:verhofstadt.dirk@telenet.be
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be