'Spreken over de islam is vandaag een echte uitdaging geworden. Of je bent positief, en men beschouwt je als een archaïstische fundamentalist, wars van elke vrije wil, of je bent kritisch ingesteld, en men verslijt je cito presto voor antimoslim. Ben Salama, schrijver, cineast en journalist heeft van dit heet hangijzer een levendig en objectief beeld geschetst zoals dat gezien wordt in Iran, Saoedi-Arabië en elders. Objectief? Zeker en vast want hij bezondigt zich aan geen enkele overdrijving en wil boven alles zijn volledige intellectuele vrijheid bewaren. En daar bovenop dan nog: de moderniteit die er aan komt ligt centraal in het soort islam dat Ben Salama verdedigt. Onnodig te zeggen dat ik die thesis volledig onderschrijf’, voor zover Malek Chebel over het recente boek Au nom de l’islam waarin Ben Salama op zoek gaat naar een antwoord op een paar prangende vragen.

Van waar die islamiseringgolf die nu al een dertigtal jaren de moslimlanden overspoelt? Wat steekt er achter de woede tegen het Westen? Wat moet men denken over de inschikkelijkheid van de gevestigde overheden voor de meest behoudsgezinde opvattingen van de islam waar het gaat over de plaats van de vrouwen in de samenleving? Sinds 11 september 2001 zien de voorstanders van de ‘clash of civilisations’ de oorzaak van dit alles in de koran. Anderen vinden in het islamisme een uitgelezen middel om komaf te maken met onrechtvaardigheid en verdrukking. Thesissen alom, maar niemand vraagt zich ook maar eventjes af hoe de mensen in de betrokken landen daar zelf over denken, en verder: hoe zit dat nu met de verantwoordelijkheid van het Westen?

Ben Salama die afstand neemt van de conventionele wijsheid heeft gedurende drie jaar enkele landen bezocht waaronder Iran, Saoedi-Arabië en Egypte. Hij heeft er de mensen bevraagd die men helaas maar al te weinig hoort: bekende mensen, anonieme burgers, intellectuelen, journalisten, acteurs, studenten, clerici. Bij ieder van hen ontdekt hij een andere kijk op hun wereld en de betrekkingen met het Westen. En dat levert een getuigenis op van en uitzonderlijk gehalte dat bovendien een belangrijke plaats inruimt voor de gesmoorde stem van de vrouwen en de mannen die moedig vechten om religie van haar politieke instrumentalisering te scheiden.

Een degelijke analyse van deskundige waarnemers, geeft zodoende een overzichtelijk beeld van de islamwereld op de kruising der wegen die bij de auteur enkele belangrijke bedenkingen oproept. Stel dat de zogenaamde confrontatie Islam-Westen nu al eens achter ons ligt; of dat het islamitisch terrorisme de laatste nawee zouden zijn van spanningen en conflicten die al meer dan een eeuw bezig zijn of nog, dat de Arabischislamitische wereld nu misschien bezig is met het uittekenen van een eigen weg; maar welke zal dat dan zijn? Dit boek van Ben Salama kan een belangrijk hulmiddel worden om de moslims van de 21ste eeuw te helpen om de drama's van de 20ste eeuw te overstijgen en zich te ontdoen van de last van de historische nalatenschap.

In een interview met Aurelie Blanc legde ben Salam uit waarom hij deze enquête hield. ‘Er zijn daar een aantal domheden die ik over de islam gehoord heb: een totale verwarring van terrorisme met islamisme, van islamisme met islam. Ik voelde mij daarom verplicht te zoeken naar een verklaring voor de verspreiding van de islamitische ideologie en om dank zij een aantal historische en politieke aanknopingspunten meer inzicht te krijgen in de situatie van de Arabischislamitische wereld. Wie bijvoorbeeld niet weet dat in die landen op een bepaald tijdstip de vrouwen onder dwang "ontsluierd" werden die kan moeilijk de actuele krachtige opmars van de hoofddoek begrijpen met zijn vandaag achterliggende politieke revindicaties. Het bannen van de sluier werd in de bedoelde landen vooropgesteld als een criterium van modernisering en verwesterlijking en dat is nu precies de reden waarom de islamisten de sluier hoog in hun vaandel voeren als een element van identitaire, politieke, religieuze en sociale eisen. In de Arabischislamitische landen heeft het failliet van een aantal politieke opties zoals het panarabisme of het socialisme en het gebrek aan echte democratie er voor gezorgd dat er vandaag geen ideologie noch politieke mediatoren meer bestaan om de bevolking een hoopgevend toekomstproject of een betwisting van de overmacht van het westen aan te reiken. En zo blijft hen helaas slechts het islamisme.’


Recensie door Erik Willaert


Ben Salama, Au nom de l'islam Enquête sur une religion instrumentalisée, Les éditions de l'atelier,/Editions Ouvrières, Paris, 2009, ISBN: 978-2-7082-4058-2

Links
mailto:e.willaert@telenet.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be