Een ongekend verhaal

boek vrijdag 24 juni 2011

Monica Ali

Wat had Diana gevonden van het huwelijk van haar zoon William met Kate Middleton? Een onzinnige vraag, denkt u wellicht, maar niet als we ons laten meevoeren door Monica Ali. In haar recentste roman laat ze de voormalige kroonprinses immers haar eigen dood ensceneren, waarna ze naar Amerika vlucht om daar het leven van een onopvallende vrouw te gaan leiden. Dat er in 1997, een jaar na haar echtscheiding van prins Charles, iets diende te gebeuren lijkt achteraf gezien bijna logisch. Diana had zich met haar belastende tv-interviews, al dan niet afgeluisterde en gelekte telefoongesprekken en een onstuimig leven vol boulimie, automutilatie en een reeks getrouwde mannen zo in de paparazzi-kijker gewerkt dat er een climax diende te volgen. En die kwam er uiteindelijk in een Parijse tunnel, waar ze stierf tijdens een autocrash, achtervolgd door een stel rioolfotografen.

In Monica Ali’s roman Een ongekend verhaal neemt de geschiedenis echter een andere wending. Het Parijse ongeval blijkt uiteindelijk wel mee te vallen. Alleen de chauffeur is licht gewond. Diana en haar geliefde vertrekken daarop naar Brazilië waar ze in het jacht van de man een tocht maken langs de kust en waar de prinses opeens verdwijnt. Verdronken, zegt de een, en omdat er geen lijk wordt gevonden voegt de ander eraan toe dat haar lichaam wellicht is opgegeten door haaien. Maar het is anders gegaan. Diana’s privésecretaris, Lawrence Standing, heeft een ontsnappingsroute voor haar opgezet waarbij de vrouw een paar maanden acclimatiseert in een Braziliaans dorpje, opgespoten lippen, een neuscorrectie en een stel bruine lenzen krijgt en daarna onder de naam Lydia Snaresbrook een nieuw leven mag beginnen in de Verenigde Staten.

Het is daar dat we haar treffen in het begin van het boek, in het plaatsje Kensington, wat heel iets anders is dan haar vroegere thuis Kensington Palace natuurlijk. Lydia werkt in het lokale hondenasiel, houdt er een stel toffe vriendinnen op na en heeft een relatie met schade-expert Carson, die niets liever zou willen dan gaan samenwonen met haar. Wat een geluk, zou je kunnen denken, maar schijn bedriegt, want onder Lydia’s zorgeloosheid gaat een nog immer psychisch bezwaarde Lady Diana schuil. En daar hebben we meteen het werkelijke onderwerp van Ali’s roman te pakken. In plaats van zich een beetje makkelijk te richten op Lydia’s ontsnapping uit haar gouden kooi, focust ze op de psychologie van die vrouw. Wat betekent het om uitgehuwelijkt te worden aan de Britse kroonprins die in feite verliefd is op een andere vrouw? Hoe ga je om met anderhalf decennium verraad en minachting? En welke invloed heeft het aannemen van een nieuwe identiteit op je leven? Het zijn maar een paar vragen waar Ali in haar roman over filosofeert.

Dat de schrijfster geen moeite heeft om van Lydia een geloofwaardige doordeweekse vrouw te maken komt wellicht doordat ze dit in haar visie altijd geweest is. Wie een heiligenportret verwacht is bij Ali dus aan het verkeerde adres, net als degene die een potje roddel wel kan appreciëren. De kroonprinses was geen intellectuele hoogvlieger. Ze ging op haar zestiende van school en wanneer ze een brief schreef had ze altijd een spiekbriefje bij de hand met daarop een aantal woorden die ze nogal eens fout spelde. Bovenal was ze echter een naïef kind, maak je uit het lezen van Ali’s roman op, dat hoe langer hoe eenzamer werd binnen een schoonfamilie die duidelijk de kant van Charles koos. En ook haar twee zoons, haar grootste en uiteindelijk enige schatten, distantieerden zich na verloop van tijd van haar, beschaamd omwille van haar buitenissige gedrag. Eenzaamheid, eenzaamheid en eenzaamheid, dat zijn de drie woorden die Lydia’s toestand het best beschrijven. De enige die weet wie ze echt is, is Lawrence, en wanneer hij sterft - een officieel bericht daarvan krijgt ze uiteraard nooit aangezien ze niet bestaat - blijft ze alleen achter met haar geheim.

En haar gevoel voor deze man was sowieso al dubbel. Enerzijds is hij natuurlijk degene die haar leven gered heeft door het in een rustiger vaarwater te brengen, maar het is ook door hem dat ze haar zoons nooit meer kan zien, en daarom vervloekt ze Lawrence soms. Bovendien blijkt het veranderen van identiteit ook een paar nare gevolgen te hebben. Echte vriendschapsbanden, of een relatie met Carson, zijn voor Lydia niet weggelegd. Wie echt opgenomen wil worden in een sociale kring moet een volledig persoon zijn en een verleden hebben. Veel verder dan een paar onnauwkeurige gemeenplaatsen komt Lydia op dit vlak echter niet, wat leidt tot heel wat zelfvertwijfeling.

De ware reden waarom Lydia zichzelf opeens in vraag begint te stellen is het plotse opduiken van John Grabowski, Grabber voor de intimi, een paparazzi-fotograaf met een boon voor Diana. Hij volgde haar vroeger overal, was heimelijk verliefd op haar en komt haar tien jaar na haar ‘dood’ weer op het spoor. Hij herkent de sprankeling in haar ogen en de manier waarop ze lacht en met haar hoofd schudt. Dit wordt de scoop van zijn leven, beseft hij, die hem genoeg zal opleveren om netjes op pensioen te kunnen vertrekken. Dus begint hij Lydia in het geniep te fotograferen en organiseert hij zelfs een ontmoeting met haar.

In vergelijking met Monica Ali’s debuut, het soms bijtend actuele Brick Lane dat speelde in de Bangladeshi gemeenschap van Londen en geen enkel heet hangijzer uit de weg ging, is Een ongekend verhaal een lichter en braver boek geworden, een roman die misschien ten onrechte het label ‘vrouwenliteratuur’ opgeplakt zal krijgen, wat voor velen zoveel wil zeggen als te mijden. Qua psychologische tekening is het nieuwe boek immers een stuk genuanceerder en gaat de schrijfster veel dieper. Iedereen had van Lydia een karikatuur kunnen maken, een feeks of een slachtoffer. Ali zet haar echter neer als een complexe vrouw, met haar sterke en zwakke kanten, en dat maakt haar juist interessant voor de lezer, een hele roman lang.


Recensie door Marnix Verplancke


Monica Ali, Een ongekend verhaal (oorspronkelijke titel: Untold Story), vertaald door Mario Molegraaf, Kirsten Olofsen en Onno Voorhoeve, Prometheus, 2011, 303 p., 19,95 euro.

Links
mailto:marnixverplancke@skynet.be
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be