God als misvatting

boek vrijdag 13 mei 2011

Richard Dawkins

In 2005 raakte bekend dat in de Duitse centrumstad Giessen in zowel een erkend staatsgymnasium als in een erkende private evangelische school de opvattingen van het ‘creationisme’ werden onderricht. Hierop werd een stellingname geëist van de Onderwijscommissie van de deelstaat Hessen. Dit bericht toont aan dat ook in Europa de opvattingen van Amerikaanse creationisten of hun meer politiek correcte, meer ‘salonfähiger’ ‘theoretici van het Intelligent Design’ (ID, doelgericht ontwerp) in bepaalde kringen wortel beginnen te schieten. Grosso modo kan ID teruggevoerd worden op het vijfde godsbewijs of het teleologische argument van Thomas van Aquino (1225-1274): ‘de ons bekende wereldlijke dingen lijken ontworpen. Niets wat we kennen lijkt ontworpen tenzij het ook is ontworpen. Er moet dus een ontwerper of “designer” zijn (geweest) en die noemen we God’. Zij die het primaat van het wetenschappelijk schoolonderricht ernstig ter harte nemen en die in een (toekomstige?) confrontatie het (onderwijs)debat met ID-adapten geamuseerd willen aangaan en stelling willen nemen, raden we volgend boek aan.

In de eerste vier hoofdstukken van God als misvatting gaat de wereldberoemde en hoog-intelligente Britse etholoog en evolutionair bioloog Richard Dawkins frontaal in de aanval tegen het ID-ideeëngoed, haar geestelijke vader, de jurist Phillip E. Johnson, en de Templeton Foundation als ID-lobby. Binnen het ID-denkkader is de ons omringende werkelijkheid met zijn prachtige fauna (inclusief de mens) en flora te complex, te mooi, te perfect, te ontzagwekkend en daardoor statistisch te onwaarschijnlijk om toevallig te zijn ontstaan. Het is toch ook nagenoeg onwaarschijnlijk dat een orkaan die over een schroothoop woedt het geluk zou hebben om een Boeing 747 in elkaar te zetten!? (dit is het fameuze onwaarschijnlijkheidsargument). Dit alles moet het werk zijn van een ontwerper!

Inderdaad, aldus Dawkins, toeval kan hier niets verklaren! Echter, als Darwinist herhaalt hij tot in den treure (doch uitermate gevat en kostelijk amusant) dat het niet ‘of toeval, of design’ is, doch dat enkel het proces van ‘evolutie door natuurlijke selectie’ het enige valabele alternatief vormt. ‘Via de vernuftige en krachtige takel van de natuurlijke selectie hebben Darwin en zijn opvolgers laten zien hoe levende wezens, met hun spectaculaire statistische onwaarschijnlijkheid en hun schijnbaar ontworpen verschijning, in langzame, geleidelijke stappen zijn geëvolueerd uit een eenvoudig begin.’ Of om de ID-redenering even om te draaien: een ontwerper van het type orkaan-vliegtuigtechnicus is een illusie.

Rijst een tweede prangende vraag: hoe ontstond dit eerste eenvoudige begin des levens? Een God-Schepper wordt weerom (wat dacht u) door Dawkins afgevoerd en wel om twee hoofdredenen: de schepper van een onwaarschijnlijk complex universum kan niet anders dan nog onwaarschijnlijker complex zijn, en wie ontwierp de ontwerper zelf? Een plausibel antwoord, aldus Dawkins, kan gegeven worden door het ‘antropisch principe’ waarin het toeval nu net wel een cruciale rol speelt. Kort samengevat luidt het postulaat alzo: het onstaan van het leven is zeer onwaarschijnlijk maar het gebeurde op Aarde, want we zijn er toch!? Verder is het ontstaan van het leven pure chemie met als hoofdbestanddeel het DNA-molecuul of een voorloper ervan.

Een chemicus die in het labo een pittig soepje bereidt met daarin alle elementen van het periodiek systeem van Mendelejew, zal hoogstwaarschijnlijk niet uitgelachen worden door het FWO-Vlaanderen (Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek) wanneer hij zichzelf een kans geeft van 1 op een miljard om hieruit een DNA-molecuul te destilleren. Anderzijds schat men het aantal planeten in onze melkweg op 1 tot 30 miljard en zijn er in het universum zo’n 100 miljard melkwegen. Hieruit volgt dat met een bespottelijk geringe kans op succes toch nog leven kan ontstaan op een miljard planeten, waarvan onze Aarde er eentje is! … En eens het zetje - per toeval dus - is gegeven, kan de takel van de natuurlijke selectie elke levensvorm langzaam naar een hoger niveau tillen.

Naast het aanreiken van ‘eye-openers’ geeft Dawkins ons onmiskenbaar een belangrijkere boodschap mee. In deze hoofdstukken fulmineert hij niet alleen tegen het gebrek aan kennis ter zake doch nog meer tegen de voor hem pertinent aanwezige onwil om kennis te willen opdoen en om zich te laten informeren. Kan het nog erger wanneer men, zoals uit de inleiding blijkt, reeds in het onderwijs (ongevraagd) verstoken blijft van (wetenschappelijke) informatie! Dit boek is een echte aanrader voor al wie, in de geest van het 250-jaar jonge Verlichtingsproject, stelling wil nemen tegen een oprukkend obscurantisme. Zoals Dawkins, zal ook u verkwikt en geïnspireerd elk debat terzake durven aangaan.


Recensie door Karl Dhaene


Richard Dawkins, God als misvatting, Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2006

Links
mailto:carolus.gallus@academia-flandriensis-de-lince.eu
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be