Beatrice en Vergilius

boek vrijdag 12 november 2010

Yann Martel

Wat is er in godsnaam van Yann Martel geworden? We vroegen het ons de voorbije jaren meermaals af en nu weten we het. Nadat hij acht jaar geleden de Booker Prize won met Life of Pi en daarvan wereldwijd zoveel exemplaren verkocht dat hij in feite nooit nog een letter van een toetsenbord hoefde aan te raken, begon hij rustig en geconcentreerd aan een volgende roman. Vijf jaar lang werkte hij aan iets volstrekt nieuws, een flipboek met aan de ene zijde een roman over de Holocaust en wanneer je het omdraaide en dus van achter naar voor begon te lezen een essay over de moeilijke relatie tussen holocaust en literatuur. Eens het manuscript ingestuurd, werd hij door zijn uitgever naar Londen overgevlogen, waar hij in een sjiek restaurant een aantal redacteuren voor zich kreeg die hem botweg meedeelden dat ze dit niet zouden uitgeven. Een complete flop zou het worden, zeiden ze, en een vuile vlek op zijn verdere carrière. Waar zou de boekhandelaar het boek moeten zetten, bij fictie of bij non-fictie? En waar zou de streepjescode moeten komen aangezien het boek twee voorkanten zou hebben?

Hoe Martel die slag verwerkte - en ook alles wat ervoor kwam - is te lezen in zijn nieuwe roman Beatrice en Vergilus, een boek dat door zijn expliciet intellectuele invalshoek toch ook een beetje een essay geworden is. Centraal staat de schrijver Henry wiens roman net is afgewezen. Hij is samen met zijn vrouw naar een grote stad verhuisd, begint klarinet te spelen en doet aan amateurtoneel. Hij heeft een hond met de naam Erasmus en een kat die soms luistert wanneer je ‘Mendelssohn’ roept. Van tijd tot tijd krijgt hij brieven van lezers doorgestuurd van zijn uitgever en wanneer er op een dag een vrij zwaar pakket bij zit dat uit zijn eigen stad verstuurd is, wordt hij nieuwsgierig. De envelop bevat een vertaling van Flauberts The legend of Saint Julian Hospitator, het verhaal van een dierenbeul die tot inkeer komt en heilig wordt verklaard, en een dialoog tussen de ezel Beatrice en de aap Vergilius over uitzicht en smaak van een peer.

Waneer Henry een kaartje in de bus wil steken bij de afzender, blijkt dat een winkel te zijn, Okapi Taxidermie, en wanneer hij beslist om binnen te gaan ontmoet hij de uitbater, een 83-jarige taxidermist die eveneens Henry heet. De man blijkt al zijn hele leven aan een toneelstuk te werken over een ezel en een brulaap dat als twee druppels water op Becketts Wachten op Godot lijkt. Hij weet niet hoe het verder moet en daarom vraagt hij of Henry hem kan helpen. Gaandeweg ontdekt de schrijver dat het toneelstuk over massamoord gaat, officieel de genocide op twee derden van het dierenrijk, maar er zitten ook voldoende allusies op de Holocaust, ex-Joegoslavië en Irak - waterboarding bijvoorbeeld - in zodat je begrijpt dat dit over meer gaat. Hoe moeten we hierover praten, vragen Vergilius en Beatrice zich af, terwijl ze beseffen dat ze erover moeten praten om te kunnen overleven. En stilaan begint Henry te beseffen dat ook de taxidermist met dat probleem zit. Misschien is hij wel geen onschuldige toeschouwer van de geschiedenis, maar zat hij wel op het verkeerde moment aan de verkeerde kant van een Duits concentratiekamp.

In de Angelsaksische wereld is Martels boek hard aangepakt omdat het de uniciteit van de Holocaust in vraag zou stellen en omdat hij volgens sommigen als niet-jood het recht niet zou hebben om over die Holocaust te schrijven. Wat ons betreft zijn dit echter twee redenen om dit intellectueel uitdagende boek zeker niét ongelezen te laten.


Recensie door Marnix Verplancke

Deze recensie verscheen eerst in ‘Uitgelezen’, de boekenbijlage van De Morgen.


Yann Martel, Beatrice en Vergilius, vertaald door Marijke Versluys, Prometheus, 2010, 191 p., 17,95 euro.

Links
mailto:marnixverplancke@skynet.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be