La mairie avant la mosquée

boek vrijdag 30 september 2011

Sigrid Choffée-Harouel

Op het ogenblik dat sommige politici dwepen met de gedachte om bemiddeling door religieuze instanties te aanvaarden, in materies die tot op heden geregeld werden door onafhankelijke rechterlijke instanties (ook al zouden in lang vervlogen tijden christelijke priesters die taken waargenomen hebben, maar we zijn nu in 2011) geeft het boek van Sigrid Choffée-Harouel een interessante insteek in het debat over de al dan niet reële of denkbeeldige islamisering van onze samenleving. Daarom kan het geen kwaad om af en toe eens over de grenzen kijken.

In Frankrijk sluiten vandaag heel wat moslims een uitsluitend religieus huwelijk zonder voorafgaand wettelijk verplicht burgerlijk huwelijk, iets wat zij ‘halal gaan’ noemen. Deze praktijk die meer en meer voorkomt en waarbij imams huwelijken inzegenen zonder vooraf een bewijs van burgerlijk huwelijk te eisen, is niet van aard om de verlokking van de polygamie bij sommige moslims tegen te gaan. De regel van de prioriteit van het burgerlijk op het religieus huwelijk is nochtans een van de hoekstenen van de hedendaagse openbare orde die sinds meer dan twee eeuwen in de Franse wetgeving verankerd is. In de 19de eeuw heeft de Staat de katholieken tot de naleving van dit principe gedwongen door hen met bedreiging van zware straffen voor weerbarstige pastoors, te verplichten om alvorens naar de kerk te stappen systematisch op het stadhuis te huwen. En zo was het in de 20ste eeuw voor katholieken, protestanten en Joden de algemene gewoonte geworden om de religieuze inzegening door een burgerlijk huwelijk te laten voorafgaan.

Vandaag moet de staat met de moslims niet meer doen dan wat hij in de 19de eeuw de gelovigen van de andere religies heeft opgelegd: ze verplichten om burgerlijk te huwen alvorens over te gaan tot een religieuze inzegening. Zodoende zouden oder meer mohammedaanse echtgenotes bij een scheiding de garanties kunnen genieten die het ‘halal’ of ‘reine’ huwelijk hen ontzegt wanneer zij conform de sharia verstoten worden. Daardoor zou men bovendien ook over het middel beschikken om polygamie, iets wat de koran toelaat, in Frankrijk volstrekt onmogelijk te maken. Men moet er meer dan ooit aan herinneren dat godsdienst in ons modern staatsbestel een louter private aangelegenheid is geworden. Religie kan of mag in onze democratische samenleving nooit interfereren met de politieke besluitvorming om maatschappelijke keuzes op te dringen.

Religieuze instanties mogen zich nooit naast of in de plaats stellen van structuren en bevoegdheden die alleen kunnen ontstaan en functioneren door middel van de processen en de organen die het wezen uitmaken van onze moderne democratische samenleving. Daarom: wanneer de overheid de principes van het seculier karakter van de Staat werkelijk staande wil houden – wat terloops ieders vrije meningsuiting het best uitkomt – dan moet zij niets anders doen dan consequent de rechtsregels opleggen en toepassen die dat seculier karakter waarborgen. De Staat moet dus moslims in Frankrijk verplichten tot het naleven van de regel dat een religieuze huwelijksinzegening slechts kan voltrokken worden na het sluiten van het burgerlijk huwelijk. In plaats daarvan stelt men vandaag in Frankrijk echter de grote laksheid van de overheid vast tegenover de vermenigvuldiging van religieuze moslim huwelijken zonder voorafgaand burgerlijk huwelijk.

De Staat huivert, meer nog, is verontrustend terughoudend met de toepassing van artikel 433-21 van het strafwetboek dat iedere bedienaar van een eredienst streng bestraft wanneer die doorgaans religieuze huwelijken inzegent zonder te eisen dat men hem de huwelijksakte voorlegt die de officier van de burgerlijke stand voordien heeft verleden. Overheden kunnen zich niet langer verschuilen achter onwetendheid: de stijgende frequentie van die onwettige religieuze moslim huwelijken is een publiek geheim. Het volstaat om even langs de Marokkaanse, Algerijnse en Tunesische discussiefora te surfen om zich daarvan te vergewissen, iets wat inlichtingsdiensten regelmatig zeker doen.

Vandaag staat men opnieuw voor de situatie van einde 19de, begin 20ste eeuw, toen de Staat moest afrekenen met weerbarstige katholieken die de noviteit niet konden aanvaarden dat men ook ergens anders dan in een kerk kan huwen. Vandaag zijn alleen de actoren verschillend, maar die komen dan wel vanuit een beschaving die polygamie toelaat. Inbreuken op de regel van de prioriteit van het burgerlijk op het religieus huwelijk, hebben dan ook nu heel wat meer schadelijke gevolgen voor de samenleving dan meer dan een eeuw geleden. Wanneer immers een moslim uitsluitend religieus huwt, kan hij zich weliswaar aan slechts één vrouw binden maar de koran staat hem toe om daarnaast ook nog tot vier andere vrouwen te huwen. Volgens zijn godsdienst kan en mag hij dus in polygamie leven.

In Frankrijk valt polygamie onder het verbod van artikel 147 van het burgerlijk wetboek en de artikelen 433-20 van het strafwetboek. En dat moet ook zo. Polygamie is immers niet allen destructurerend voor de kinderen en destructief en vernederend voor de vrouw, op een breder schaal leidt zij tot onaanvaardbare sociale misbruiken. De vrouwen die gehuwd zijn met een polygaam hebben geen enkele burgerrechtelijke band met die man. Wanneer zij kinderen krijgen worden zij dan ook als alleenstaande op te voeden. Tot 2009 konden zij daarom steun genieten als alleenstaande ouder, iets wat thans vervangen is door het RSA (revenu de solidarité active) en uiteraard ook de gezinsbijslag zodat polygamie ook financieel een interessant kantje kan hebben.

Wat het ook zij, polygamie moet bestreden worden ook al beweren haar voorstaanders dat zij de vrouw ‘eert’ (sic). Voorkomen dat religieuze huwelijksinzegeningen nog kunnen plaatsgrijpen zonder voorafgaand burgerlijk huwelijk is politiek neutraal het beste en meest doelmatig middel om die strijd te voeren. Komt daar nog bij dat men zodoende niemand zal kunnen verwijten de moslims te stigmatiseren want voor de wet is iedereen immers gelijk. Wanneer de staat beslist om de wet ook door moslims te doen naleven en hen zodoende te wennen aan de noodzaak om eerst op het stadhuis en daarna pas in de moskee te verschijnen, zal een belangrijke stap gezet worden op de weg naar een harmonieuze integratie.


Recensie door Erik Willaert


Sigrid Choffée-Harouel, La mairie avant la mosquée-Le mariage civil, condition de l'intégration, Editions JC Godeffroy, 2011, ISBN: 9782865532254

Links
mailto:e.willaert@telenet.be
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be