Libres de le dire

boek vrijdag 30 april 2010

Taslima Nasreen en Caroline Fourest

Met Libres de le dire publiceert uitgeverij Flamamrion een boeiende dialoog tussen twee vrouwen die over hun verschilpunten heen, verenigd blijven in dezelfde strijd: de verdediging van het feminisme, de laïciteit en de vrije meningsuiting. Doodsbedreigingen van Gods gekken en een fatwa die sedert 1994 tot ballingschap noopt voor de ene en beledigingen en intimidaties voor de andere, zijn de prijs die ze betalen voor hun verdediging van de rechten van de vrouwen en hun standpunten over de plaats van de godsdienst in de samenleving en de opkomst van het communautarisme. Aan de ene kant Taslima Nasreen, Bangaldesh, arts, dichter, schrijfster, auteur van Lajja, Enfance au féminin, Vents et rafales, ereburger van Parijs en een boegbeeld van de strijd tegen het integrisme. Zij leeft onder politiebescherming. Aan de andere kant de Française Caroline Fourest, journaliste bij Charlie Hebdo, kroniekschrijfster bij Le Monde en France Culture en auteur van opgemerkt en veel gelezen onderzoekswerk zoals Frère Tariq, La Tentation Obscurantiste en La Dernière utopie. Zij werd gelauwerd voor haar buitengewone inzet tegen het religieus integrisme met de Prix de la laïcité 2005 en de Prijs voor het politieke boek 2006.

Twee vrouwen, twee visies, twee overtuigde en overtuigende seculiere militanten met een verschillend parcours, maar ook met heel wat gemeenschappelijke waarden die hen verbindt in hun strijd tegen het integrisme. In Libres de le dire gaan zij met elkaar in debat, gedreven door een zelfde gehechtheid aan het humanisme en hun afwijzing van het obscurantisme. Hun uitgebreide cultuur en kennis van de teksten tilt het stevig geargumenteerde debat op naar een bijzonder hoog niveau. Ze hebben geen overeenstemming over alles, maar beiden beseffen dat vrij, onbevangen en zonder taboes spreken nog steeds het beste wapen is tegen fanatisme. Zij confronteren hun ervaringen en analyses met openheid en scherpzinnigheid. Het boek vormt een diepgaand gesprek en een boeiende vraagstelling: zijn religies vrouwonvriendelijk? Is de islam fundamenteel integristisch? Kan men de strijd aangaan zonder verraden te worden door links of geïnstrumentaliseerd door rechts? Is multiculturalisme een objectieve bondgenoot van de onverdraagzaamheid? Wat komt eerst, democratiseren of seculariseren? Heeft het humanisme nog een toekomst?

Caroline Fourest is van oordeel dat men de islamisten moet bestrijden en niet de religie, terwijl Taslima Nasreen stelt dat 'religie vol haat is, de islam in het bijzondere'. Zij ziet '… geen verschil tussen islam en moslimintegrisme, of beter, er bestaat slechts een verschil in gradatie, niet in wezen'. Zij illustreert haar standpunt met de koranverzen die aanzetten tot haat voor de ongelovige en geweld tegen de vrouwen. 'Dood de ongelovigen overal waar je ze vindt' (soera. 2, v. 191). Jihad is een verplichting en de moslims worden verwittigd in soura 9, vers 38: ' Indien jullie weigeren ten strijde te trekken, zal God jullie zwaar straffen'. Voor Nasreen kan de 'islam niet hervormd worden' en 'bestaat er geen gematigde islam'. De zelfmoordenaars van 11 september 2001 'hebben de islam geenszins verkeerd begrepen; zij hebben gedaan wat de koran van hen verlangde', aldus Nasreen. Als persoon die rebelleerde tegen haar moeder die haar een sluier wou doen dragen, heeft zij het bijzonder moeilijk met de laksheid van de westerlingen tegenover die vrouwen die zich nu in 'spoken' veranderen.

Caroline Fourest kan sommige van die opvattingen niet onderschrijven wegens te radicaal en fatalistisch. Zij wil eerder geloven dat 'de historische afstand kan aangeleerd worden' en dat dit vroeg of laat wel zal resulteren in een herinterpretatie van de koranvoorschriften naar meer inschikkelijkheid. Meningsverschil ook over de vrije meningsuiting die Nasreen 'zonder enige beperking' eist terwijl Fourest die beperking wil leggen in het 'aanzetten tot haat'. Maar beide vrouwen zijn het er roerend over eens om te hameren op de dubbelzinnigheid van links tegenover het islamisme en op de vrijheid van meningsuiting als beste wapen tegen religieus fanatisme en extremisten van allerlei pluimage. Dit boek is voor de twee auteurs een gelegenheid om hun opvattingen met mekaar te confronteren en te verduidelijken.

Caroline Fourest is zoals steeds, heel precies, genuanceerd en voortdurend op zoek naar de meest nauwkeurige gedachte en formulering. Zij geeft een zeer gedetailleerde stand van zaken van de verschillende soorten religieuze integrismen en van de diverse discussies rond de interpretatie van de koran. Beide auteurs focussen ook op gebeurtenissen, zoals de alliantie van de niet gebonden en soms ook 'revolutionaire' landen met de islamisten bij het onwettig verklaren van godslastering. Zij ontmaskeren ook de schijnheiligheid en het racisme van integristische landen: die kapittelen en veroordelen de 'islamofobie' die zij gelijkstellen met racisme, behalve wanneer het bij die verdrukten om Aziatische moslims gaat. Zo werden Oeigoeren die in het land van de 'moslim broederlijkheid ' Saoedi-Arabië, hun toevlucht hadden gezocht door dat land aan China uitgeleverd.

De twee geëngageerde feministen laten echter de moed niet zakken en verwerpen elke vorm van pessimisme. 'Indien wij die strijd winnen, tegen de linkerzijde die antiracisme verwart met de fascinatie voor het islamisme, en tegen die rechterzijde die de strijd tegen het islamisme verwart met xenofoob ageren tegen de inwijking, indien wij die dubbele strijd kunnen winnen, indien wij de welvaartsstaat in stand kunnen houden en wij de laïciteit verstevigen… zal het obscurantisme teruggedrongen worden. Dat soort scherpzinnigheid moet sturing geven aan onze actie en veertig jaar na de “richting gevende jaren van het feminisme” moeten wij samen de bolwerken van fanatisme, onverdraagzaamheid en integrisme slopen’, aldus Caroline Fourest. Het voorliggend 'ongelovig gesprek over godsdienst' zou moeten gelezen worden door al die 'nuttige idioten' of 'islamofobisten jagers' die op wandaden in naam van de islam alleen maar reageren met stilzwijgen of dubbelzinnigheden. De strijd tegen de verschillende vormen van integrisme moet in alle landen zonder verzwakken gestreden worden, dat is de boodschap van deze twee moedige vrouwen.


Tekst van Erik Willaert



Een dubbelinterview met beide vrouwen verschijnt in Madame Figaro van 30 april, met enkele mooie foto’s van beide vrouwen. Enkele fragmenten uit het interview zijn te zien op onderstaand webadres.

'Libres de le dire', Taslima Nasreen, Caroline Fourest:, Uitgever: Flammarion Lettres, Collectie: 'Documents et Témoignages', 2010, 320 blz., ISBN-13: 978-2081233003

Links
http://madame.lefigaro.fr/societe/enquetes/821-interview-video--lecriture-est-une-arme-redoutable-
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be