Hoe een klein rotgodje God vermoordde

boek vrijdag 09 juni 2006

Guus Kuijer

Op 2 november 2004 vermoordde Mohammed Bouyari met een mes de Nederlandse columnist en realisator Theo Van Gogh. Zelf verantwoordde de moordenaar zijn daad als de uitvoering van een opdracht die hij van zijn geloof en God gekregen had. Hetzelfde gebeurde enkele jaren terug door de dolgedraaide orthodoxe jood Yigal Amir die de Israëlische premier Yitzhak Rabin doodschoot omdat hij vrede met de Palestijnen nastreefde. ‘Opgedragen door God’, zo verklaarde de moordenaar later tegen de politie. Diezelfde argumentatie gebruikten de executeurs van Mahatma Ghandi die vermoord werd door radicale hindoes en van Anwar Sadat die neergekogeld werd door islamfundamentalisten. In feite zijn het kleine rotgodjes die in naam van hun enige, ware God door het lint gaan en beweren dat ze het goede doen. ‘Rabbijnen, pastoors, dominees en imams die beweren dat zij precies weten wat God openbaart in de heilige teksten liegen en zij weten dat zij liegen’, aldus Guus Kuijer in zijn intelligent opgebouwde boek Hoe een klein rotgodje God vermoordde.

Het probleem is niet zozeer de vermeende door Goden uitgesproken waarheden, maar wel de menselijke interpretaties ervan. Tal van interpretaties en handelingen kwalificeert de auteur zondermeer als godslasterend, gewoon omdat ze net ingaan tegen datgene wat God zou kunnen bedoeld hebben. Dat wil niet zeggen dat de auteur gelooft in God – dat doet hij trouwens niet – maar hij wijst op het misbruik dat tal van ‘gelovigen’ maken van Gods woord om hun eigen machtspositie te versterken. In die zin hebben de verkondigers van Gods woord in de ‘heilige’ teksten tal van constructies ingebouwd waardoor ‘gelovigen’ eerder geloofden uit pure angst dan uit oprechte devotie. ‘Godsdienst kan een mens stekeblind en wreed maken, juist door de gehoorzaamheid’, zo schrijft de auteur. En hij verwijst naar Abraham die van God zijn zoon moet offeren maar op het laatste ogenblik door diezelfde God wordt tegengehouden. Volgens Kuijer toeterde God Abraham toen het volgende in zijn oren: “Gebruik je verstand oen! Wie gaat er nou zijn eigen zoon doodsteken omdat Ik het zeg. Ben je nou helemaal van de pot gerukt?” Gebruik je verstand, misschien is dat wel de voornaamste les die God de mens wou meegeven. Maar net het ‘Sapere aude’ wordt door geestelijke leiders ontraden en afgekeurd. Geloven en gehoorzamen, dat moeten de volgelingen volgens de rotgodjes doen.

Tot welke absurditeiten dit leidt toont het pauselijk verbod op het gebruik van condooms aan en de dramatische impact ervan op de talloze aids-patiënten in Afrika. In dit geval maakte de katholieke kerk een keuze voor onbarmhartigheid in plaats van voor de bescherming van het leven. Maar evenzeer haalt de auteur uit naar de islamitische religieuze leiders. ‘Vanaf het moment dat Ayaan Hirsi Ali uit moslims bestaat, zal ik verkondigen dat de God van de islam groot is. Eerder niet. De doodsbedreigingen aan haar adres onteren de islam en kleineren God’, aldus Kuijer die het vooral niet begrepen heeft op de manier waarop mannen omgaan met gevoelens van gekrenkte trots. Het is niet toevallig dat in de geopenbaarde godsdiensten de vrouwen een minderwaardige positie bekleden. Daar hebben de mannelijke schrijvers en interpretatoren van de ‘heilige’ teksten voor gezorgd. In die zin worden heel wat misdaden eerder begaan omwille van de aantasting van de eer van de man dan uit pure religieuze gevoelens. Denk aan het toenemend fenomeen van eremoorden, niet alleen in islamitische landen maar ook onder radicale moslimgroepen in het Westen.

Volgens Kuijer wordt blinde gehoorzaamheid binnen het jodendom net als onjoods beschouwd, vandaar dat het jodendom nooit grootschalige kettervervolgingen heeft gekend. Dat klopt wat de interne geloofsgemeenschap betreft, maar uit tal van overleveringen blijkt hoezeer ze bij hun intocht in het ‘Beloofde land’ de lokale bevolking verdreven en uitroeiden ondermeer de Kanaänieten en Samaritanen. Dat beseft de auteur ook wanneer hij schrijft dat ‘het uitverkoren volk’ niet werd geboren uit grootheidswaan maar uit nood. Nood aan een eenheid die hen scherp zou onderscheiden van de andere volken en dat werd het geloof in die ene God. Wat wel klopt is het unieke joodse aspect van het dispuut, de discussie tussen de gelovigen onderling en de discussie met God binnen het jodendom, iets wat men binnen het christendom en de islam verwerpt. Net het verbod op dispuut maakt dat je een gans andere soort religie krijgt, die van de onderwerping. ‘Een cultuur die tegenspraak verbiedt, staat stil en sterft tenslotte’, aldus Kuijer en dat is juist. Dat hebben we vastgesteld tijdens de christelijke Middeleeuwen toen de westerse beschaving verviel tot barbarij, en nu ook met het radicale islamisme zoals onder de Taliban in Afghanistan en de situatie van stilstand en regressie in andere streng islamitische landen.

Maar belangrijker is de redenering van de auteur dat de volgelingen van Christus en later van de Profeet Mohammed hebben geknoeid met een aantal uitgangspunten van de eerste openbaringsteksten. Zo verwijst hij naar Prediker en de stelling dat er géén leven na de dood bestaat. De dood vormde gewoon het einde, het was een zekerheid. Met de uitvinding van de ‘hemel’, de ‘hel’ en later het ‘vagevuur’ kregen de (mannelijke) religieuze leiders zo’n bijzondere macht in handen. In de oude Hebreeuwse geschriften staat daar niets over. Mensen sterven en komen terecht in het dodenrijk. Bij de christenen en de islamieten gaat men naar het Paradijs, voor zover men tijdens het leven gehoorzaam blijft. Het is vanuit dat geloof, eeuwenlang ingeprent door priesters, imams en andere vertegenwoordigers van God, dat mensen bereid zijn te doden. Zoals de zelfmoordterroristen die zichzelf opblazen om eeuwig te leven in het Paradijs. Vanuit de absurde gedachte van een hemel en een hel ontstonden ook de absurde en akelige folklore van de aflaat (het afkopen van je zonden door geld te geven aan de kerk en haar leiders), de inquisitie en de heksenverbrandingen, stelt Kuijer.

Het boek van Kuijer vormt een ware deconstructie van het Godsbegrip en van de zogenaamd authentieke openbaringsteksten. Zijn conclusie ligt dan ook voor de hand. ‘Sommige opvattingen die in de Bijbel en de Koran worden geventileerd moeten worden verworpen, bijvoorbeeld die teksten die schadelijk zijn voor vrouwen, homoseksuelen en ongelovigen.’ We moeten ons eerder laten inspireren door ons geweten en ons rechtsgevoel. En als we ons aan iemand spiegelen, aldus de auteur, dan kan dat evengoed naar een paus zijn als naar bijvoorbeeld Nelson Mandela. Het lijkt Kuijer alvast verstandig “dat joden, christenen en moslims serieus onderzoeken of er misschien in hun Heilige Schrift teksten staan die boosaardigheid bevorderen. Het kan zijn dat interpretatie in sommige gevallen tekortschiet, dat er gezegd moet worden: ‘Deze tekst kàn eenvoudig niet Gods woord zijn’.” In die zin neemt hij een ander standpunt in dan bijvoorbeeld de Egyptische schrijfster Nahed Selim die ‘moeite heeft’ met bepaalde teksten in de Koran en ze dus anders wil lezen. Waarom bepaalde teksten niet gewoon verwerpen. Dan kunnen de ‘rotgodjes’ er ook geen aanspraak meer op maken wanneer ze weer eens mensonwaardig en dus goddeloos handelen.


Recensie door Dirk Verhofstadt

Guus Kuijer, Hoe een klein rotgodje God vermoordde, 2006

Links
mailto:verhofstadt.dirk@pandora.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be