Rue Ordener, rue Labat

boek vrijdag 25 februari 2005

Sarah Kofman

Parijs, 14 juli 1942. Rabbijn Bereck Kofman wordt door de Duitsers opgepakt en naar Drancy gedeporteerd. Drancy was gedurende de Tweede Wereldoorlog het grote Franse doorgangskamp, te vergelijken met Westerbork en de Mechelse Dossin-kazerne, waar 67.000 joden in treinen werden gestopt naar de gaskamers in Oost-Europa. Hij zal later omkomen in Auschwitz. Zijn vrouw blijft achter met zes kinderen onder wie Sarah. In vierentwintig korte schetsen vertelt de Franse filosofe Sarah Kofman over het gruwelijke lot van haar vader en hoe ze na vele omzwervingen met haar moeder onderduikt bij ‘de dame van de rue Labat’.

Ze gaat zich sterk hechten aan haar katholieke onderduikmoeder en raakt zo steeds meer verwijderd van haar orthodox-joodse moeder. Ze krijgt een andere naam (Suzanne), gaat er anders uitzien, eet anders en spreekt aan het einde van de oorlog geen woord Jiddisj meer. Als Sarah Kofman na de bevrijding liever bij haar nieuwe moeder wil blijven, eist haar echte moeder haar op door middel van een kort geding. Maar ze kan niet beletten dat Sarah haar oma blijft zien. Een dilemma, een onverzoenlijk loyaliteitsprobleem, een hartverscheurende ervaring. Door de ogenschijnlijk neutrale, directe toon waarop ze schrijft, schemert pijn, schuld, onvermogen en wanhoop. Sarah Kofman maakte in 1994, kort na de voltooiing van Rue Ordener, rue Labat, een einde aan haar leven.

Sarah Kofman schreef een twintigtal theoretische werken op het grensgebied van psychoanalyse, feminisme en deconstructie. Haar bekendste werken zijn Aberrations, La respect des femmes en Comment s’en sortir? Ze baseerde zich daarbij sterk op het werk van Freud en Nietzsche. Een van haar uitspraken was ‘je suis un enfant de Nietzsche’. Ze verzette zich tegen elk denken dat pretendeert over de absolute waarheden te beschikken. Dat hoeft niet te verwonderen voor iemand die zowat al haar familieleden, grootouders, ooms en tantes verloor in de oorlog. Ze stierven allen in het getto van Warschau. Zelf kon ze ontkomen dank zij haar ‘nieuwe moeder’. Haar relatie tot haar beide moeders vergelijkt ze zelf met de manier waarop Leonardo da Vinci omging met zijn moeder en stiefmoeder. Hij werd tussen zijn derde en vijfde jaar ruw weggehaald bij zijn moeder en liefdevol opgevoed bij zijn stiefmoeder.

Het boek Rue Ordener, rue Labat leest dan ook als een dubbel tragedie. Dat van een jong meisje die hard geconfronteerd wordt met de verschrikkingen van de oorlog en dat van een kind dat verscheurd wordt tussen haar echte moeder die haar wil redden en haar opvangmoeder die ze lief heeft. Dat alles maakt van dit boek geen vrolijke lectuur. Het enige lichtpuntje is het feit dat blijkbaar toch heel wat Fransen tijdens de oorlog bereid waren om hun eigen leven op het spel te zetten om joodse kinderen te redden.


Recensie door Dirk Verhofstadt

Sarah Kofman, Rue Ordener, rue Labat, De Arbeiderspers, 2004

Links
mailto:verhofstadt.dirk@pandora.be
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be