Ik wilde alleen maar vrij zijn

boek vrijdag 17 november 2006

Hülya Kalkan

Tal van allochtone vrouwen in het Westen worden gedwongen om te huwen met een partner die ze niet of nauwelijks kennen. Daar beslissen ze immers niet zelf over. Het zijn hun families, doorgaans de vaders die overeenkomen en beslissen wie met wie touwt. In theorie kunnen moslima’s een ‘aangeboden’ man verwerpen, in de praktijk is dit heel moeilijk omdat de onderlinge families dan reeds tot een akkoord zijn gekomen. Niet alleen over de bruiloft, maar belangrijker nog, ook over de bruidschat Het leidt ertoe dat heel wat moslimmeisjes tegen hun wil moeten trouwen met een onbekende en als het ware overgeleverd worden aan hun macht. In haar boek Ik wilde alleen maar vrij zijn gaat de Duits-Turkse Hülya Kalkan in tegen de door haar familie opgedrongen normen en bepalingen.

Eenvoudig is dat niet. Als jong meisje wordt ze gedwongen om naar de koranschool te gaan waar ze moet opgevoed worden tot een ‘hodja’, een volgzame echtgenote die haar kinderen opvoedt in de leer van de profeet. Elke dag buigen de kinderen vijfmaal naar Mekka en citeren uit de Koran die ze letterlijk moeten nazeggen zonder dat ze de woorden begrijpen die ze uitspreken. In feite leeft ze op in een wereld vol van angst om iets verkeerd te doen. Echte vriendschappen sluiten is verboden en het contact met de medeleerlingen blijft dus beperkt tot de klasuren. Het enige wat ze zeker weet is dat ze zal uitgehuwelijkt worden, elke levensvreugde is dan ook verdacht en verboden. “In hun ogen heb ik geen rechten, ik ben een ding”, zo schrijft ze over haarzelf en over haar ouders. Uiteindelijk neemt ze haar lot in eigen handen maar dan wordt haar zusje uitgehuwelijkt. Daarop begint ze een moedige strijd om haar zus uit de handen van haar familie en opgedrongen schoonfamilie te bevrijden.

Zo ontstaat het plan om haar zus uit Turkije te helpen ontsnappen. Wat volgt is een ongelofelijke strijd tussen Hülya en het systeem. Ze benadert listig haar aangetrouwde familie en komt zo weer in contact met haar zusje. ‘De opvatting dat ieder mens een individu is, past niet in die wereld van wederzijdse afhankelijkheid’, zo schrijft ze over haar thuisland. Uiteindelijk lukt het haar om haar zusje naar Duitsland te krijgen. Was dat niet gebeurd dan was haar zusje uitgehuwelijkt. ‘Uithuwelijking is verkrachting’, aldus Hülya Kalkan, en ‘daar moeten ook Duitse wetten rekening mee houden’. En dat is ook het geval in andere landen zoals Frankrijk, België en Nederland. Dergelijke vrouwen verdienen bescherming.

Daarmee is het verhaal niet ten einde. Door haar zus te ontvoeren heeft ze voor de tweede maal de eer van de familie geschonden en loopt haar leven gevaar. Dat ondervonden al andere meisjes in Duitsland. Tijdens de jaarwisseling van 2004 en 2005 werden Turkse meisjes vermoord omdat ze niet langer gedwongen wilden worden om te trouwen of om te scheiden. Gelukkig begint de politieke wereld in het Westen dit probleem in te zien. In haar nawoord schrijft Nebahat Albayrak, een Tweede Kamerlid voor de PVDA, dat Nederland al te lang haar ogen sloot voor de realiteit van veel meisjes en vrouwen uit die culturen. Veel vrouwen hebben zich kunnen opwerken en kregen de ruimte om dit te doen, maar daartegenover staan veel verhalen van vrouwen die moeten leven met onredelijke vrijheidsbeperkingen of mishandeling. ‘Gedwongen huwelijken zijn inmiddels een Europees probleem, een Nederlands probleem’, zo schrijft ze, en ze pleit ervoor dat het voor veel vrouwen zou helpen mochten ze makkelijker het Nederlanderschap kunnen verwerven. Tegelijk hoopt ze dat zelforganisaties en vooraanstaande uit de allochtone gemeenschap het onderwerp uit de taboesfeer halen.

Opmerkelijk is ook de vaststelling van Nebahat Albayrak dat het in Turkije bijvoorbeeld wel beter gaat. Dat komt door de druk van maatschappelijke en vrouwenorganisaties maar vooral ook door het EU-toetredingsproces waardoor Turkije er als het ware toe gedwongen wordt om wetswijzigingen door te voeren die de positie van vrouwen hebben verbeterd. Dit lijkt me een van de beste argumenten om Turkije snel op te nemen in de grote Europese familie. Maar intussen blijft het vegen voor eigen deur en moet men in onze contreien de problematiek van de gedwongen huwelijken en eer gerelateerd geweld hoog op de agenda plaatsen.


Recensie door Dirk Verhofstadt

Hülya Kalkan, Ik wilde alleen maar vrij zijn, Mouria, 2006

Links
mailto:verhofstadt.dirk@pandora.be
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be