Het einde

boek vrijdag 05 november 2010

Chris Impey

We weten het allemaal, voorspellen is aartsmoeilijk, zeker als het over de toekomst gaat. De wetenschap waagt er zich dan ook liever niet aan, maar ondanks die onwil weten we toch heel wat over hetgeen ons te wachten staat. Astronoom Chris Impey bracht het samen in een uiterst informatief en leesbaar boek. Waar we bijvoorbeeld zeker over mogen zijn is dat we ooit de pijp uit zullen gaan en dat dit moment in astronomische termen gesproken slechts een vingerknip van het heden verwijderd is. Als we de 13,7 miljard jaar die de kosmos oud is gelijkstellen aan één aards jaar, dan is onze planeet ontstaan halverwege september, zijn de eerste cellen met een kern twee maanden later verschenen, kropen de eerste dieren het land op rond het begin van de winter en maakte de mens zijn opwachting op 31 december, om half elf ‘s ochtends om precies te zijn. Een mensenleven duurt dan een tiende van een seconde.

Veel redenen om te pochen hebben we dus niet, zeker niet als we beseffen dat we met onze gemiddelde levensduur van rond de tachtig jaar in vergelijking met de ons omringende natuur in feite maar een belabberd figuur slaan. Zo staat er in de Mojavewoestijn een den van 4842 jaar en kun je in het noorden van Zweden een spar zien van wel 9500 jaar oud. Het zeegras rond Ibiza is helemaal te gek want sommige sprieten daarvan gaan wel al 100.000 jaar mee en wie echt de onsterfelijkheid ambieert kan een voorbeeld nemen aan het minuscule kwalletje Turritopsis nutricula, een beestje met wel tachtig tentakeltjes dat eens de seksuele rijpheid bereikt en de voortplanting achter de rug zijn levenscyclus omdraait en weer een poliep wordt, om daarna van voren af aan te herbeginnen, en dat tot in het oneindige, of toch zolang het beestje gezond water om zich heen heeft.

Want dat zou wel eens het probleem kunnen zijn. Ook al is de mens in kosmische termen dan maar een opdondertje, hij is momenteel wel bezig de zesde massa-uitsterving uit de geschiedenis van onze aarde te organiseren. Uit fossiele vondsten valt af te leiden dat er normaal per jaar dertig soorten uitsterven. Momenteel ligt dat getal duizend keer hoger en er wordt geschat dat over een eeuw 30% van de nu bestaande soorten verdwenen zullen zijn. En dat zullen ook de meest zichtbare en nuttige soorten zijn, zoals leeuwen, tijgers, mensapen en zowat alle eetbare vissen. Pissebedden en duizendpoten zullen er nog in overvloed zijn, wees maar gerust.

Wie houdt van dit soort harde cijfers en feiten en zich bovendien afvraagt waar het met ons en de rest van de kosmos naartoe gaat is bij Chris Impey aan het goede adres. Hij schreef immers Het einde van jezelf, de mensheid, de wereld, de melkweg, het universum en alles ertussenin, een uiterst interessant boek over wat de toekomst ons brengt. En dat blijkt vooral veel bruin te zijn, zowel op grote als op kleine schaal. De meerderheid van de antropologen is het er bijvoorbeeld over eens dat de evolutie van de mens tot stilstand is gekomen en dat we, aangezien de wereld een dorp is geworden, naar een uniforme huidskleur gaan. We worden allemaal koffie-met-melk, en dat kunnen we vanzelfsprekend alleen maar als een zegen zien.

Impey is een astronoom, en dat merk je duidelijk aan zijn boek. Het grootste deel ervan gaat over de toekomst van de niet-menselijke wereld en ook die blijkt bruin te kleuren. Wanneer over 10100 jaar alle protonen gedesintegreerd zijn, de sterren verstrooid en de zwarte gaten verdampt, rest er nog slechts een universum vol afval: neutrino’s, elektronen en positronen, en fotonen met een golflengte die groter is dan het zichtbare spectrum.

Maar voor het zo ver is staat er ons natuurlijk nog veel meer leuks te wachten. De kosmos bestaat uit ongeveer vijftig miljard sterrrenstelsels en ieder sterrenstelsel bestaat op zijn beurt uit een paar honderdduizend sterren. Ons stelsel heet de Melkweg en is zo’n twaalf miljard jaar oud. Ergens in die immense schijf van 100.000 lichtjaar doorsnee en 5000 lichtjaar dik draait al zo’n vier miljard jaar onze zon. Dat die over nog eens zoveel tijd zal uitgroeien tot een rode reus die 250 keer zo groot zal zijn als vandaag en die zelfs het stevigste zonnepaneel tot stof zal herleiden wisten we al, maar dat er daarvoor al een groter gevaar dreigt, is misschien minder bekend. Over drie miljard jaar zal onze Melkweg immers fuseren met M31, ook wel Andromeda genoemd, een ander sterrenstelsel dat met een rotvaart van 130 kilometer per seconde op ons af komt. Niet dat dit een reusachtige klap zal geven, maar wat er met onze zon en aarde zal gebeuren weet niemand. Misschien worden ze wel helemaal naar de rand van het nieuwe sterrenstelsel gekatapulteerd, of misschien ook niet. Zeker is dat het een miljard jaar zal duren voor alles weer tot rust is gekomen.

Impey is een fantastische schrijver die ondanks zijn overduidelijke enthousiasme toch steeds met de beide voeten op de grond blijft staan. Wie denkt dat zich laten invriezen een manier is om het eeuwige leven te halen, komt bij hem van een kouwe kermis thuis. De kans dat ons brein met zijn honderd miljard neuronen en zestig biljoen synapsen na het ontdooien weer ongestoord zijn gang zal gaan is immers bijzonder klein. En ook wie in interstellair reizen een uitweg ziet voor onze niet te ontlopen toekomst stelt hij teleur. Wetende dat de meest nabije bewoonbare planeten een paar miljard keer zo ver liggen dan Mars en dat het al een paar jaar duurt om op deze planeet te komen, moeten we ons geen illusies maken. Impey is dus zeker geen optimist, net zomin als hij - wat het onderwerp van zijn boek zou kunnen laten vermoeden - een pessimist is. Hij is een nuchtere realist, en zo hebben we ze het liefst.


Recensie door Marnix Verplancke


Chris Impey, Het einde van jezelf, de mensheid, de wereld, de melkweg, het universum en alles ertussenin, vertaald door Judith Dijs en Tom Kerkhove, Contact, 2010, 432 p., 29,95 euro.

Links
mailto:marnixverplancke@skynet.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be