Churchill

boek vrijdag 29 oktober 2004

Sebastian Haffner

Iedereen kent Winston Churchill, of denkt hem te kennen. In de biografische schets van de Duitse schrijver Sebastian Haffner leren we toch nieuwe facetten van de beroemde Britse leider kennen. Haffner begint zijn verhaal over Winston Churchill bij diens vader Lord Randolph. Lord Randolph groeide in zijn meest actieve politieke jaren uit tot de beroemdste, populairste en meest gehate politicus van Engeland tot hij op zesendertigjarige leeftijd politiek zelfmoord pleegde. Zijn vurigste fan, zijn zoon Winston zou de verwezenlijkingen van zijn vader echter nog overtreffen.

Voor Churchill leek het leven pas te beginnen op zijn twintigste. Zijn kinderjaren worden omschreven als hard, liefdeloos en vol mislukkingen. Tussen zijn twintigste en zijn vijfentwintigste deed hij echter als beroepsofficier steeds meer van hem spreken. Oorlog, strijd, strategie en tactiek; het is een blijvend thema in zijn leven. De gelukkigste perioden in zijn leven zouden deze worden waarin hij oorlog kent met als absolute hoogtepunt de Tweede Wereldoorlog.

In 1901, op zijn zesentwintigste begint Winston Churchill zijn politieke carrière. Hij wordt verkozen in het kiesdistrict Oldham en deed zijn intrede in het Lagerhuis als de interessantste nieuwkomer binnen de conservatieve fractie. De vijf jaren die hij als officier in Zuid-Afrika had doorgebracht, hadden hem immers een reputatie bezorgd. Enkele jaren later stapt Churchill over naar de liberalen en beleeft een radicale periode van diepe idealen en de strijd om het lot van de armen. Later zou blijken dat het hem vooral om de strijd te doen was en niet zozeer om de armen.

De Eerste Wereldoorlog bracht dan ook de echte Winston Churchill naar boven. Als minister van Marine bleek hij een koppige strateeg en vechtersbaas. Zijn koppigheid, zijn eigengereidheid maakte hem echter ook kwetsbaar. Elke foute beslissing kon zich immers tegen hem keren. In 1915 werd Churchill uit de regering geweerd. De ex-Minister zocht daarop een baan in het leger en deed wat hij het beste kon: oorlog voeren. Een jaar later werd Churchill echter politiek opgevist door Eerste Minister Lloyd George. Churchill zou gedurende een vijftal jaren een aantal belangrijke ministerfuncties bekleden en een rol spelen in de Engelse politiek, als de rechterhand van George.

In de periode 1922-1924 werd Churchill een pleitbezorger voor de oprichting van een nieuwe centrumpartij, bestaande uit liberalen en conservatieven. Die centrumpartij kwam er uiteindelijk niet maar opende voor Churchill wel de poort voor een terugkeer naar de conservatieve partij. Enig opportunisme was Churchill in deze niet vreemd, hoewel zijn nieuwe overgang onmiskenbaar ook een ideologische grondslag had. Churchill had het immers niet begrepen op het Russisch bolsjewisme.

Churchill’s onverzettelijkheid en zijn voortdurende zoektocht naar de grote strijd maakte hem voor vele realpolitici echter onmogelijk om mee samen te werken. In de periode 1925 tot 1939 zou hij dan ook in meer of mindere mate buiten spel worden gezet. Terwijl de Engelse conservatieven poogden de sociale omwentelingen in het land in hun voordeel te keren en de opname van de nieuwe Labour Party in het politiek bestel mogelijk te maken, leek Churchill zijn rol uitgespeeld. De opmars van Hitler, de bewapeningswedloop van Duitsland en de Engelse houding in dit alles; hij diende het allemaal met lede ogen aan te zien.

Toen de oorlog echter onafwendbaar leek, werd Winston Churchill, als koppige, onverzettelijke vechtersbaas met jarenlange ervaring steeds meer de geknipte kandidaat om het land te besturen. Op 3 september 1939 verklaarde Engeland Duitsland de oorlog en werd Churchill Minister van Marine in het kabinet Chamberlain. In mei 1940 werd hij zelfs premier doordat Chamberlain al te veel vereenzelvigd werd met de eerste oorlogsverliezen en Churchill zijn reputatie als de ideale oorlogspremier gaaf had weten te houden. De rest van het verhaal is bekend: Churchill leidde Engeland doorheen de Tweede Wereldoorlog en naar de overwinning. Maar hoe vlug Churchill in tijden van oorlog de macht toegespeeld kreeg, zo vlug werd hij na de oorlog terug vervangen.

Het beeld dat Haffner van Churchill schetst is een gebalanceerd en genuanceerd beeld. De gekende facetten van Churchill’s leven worden afgewisseld met zijn minder bekende aspecten. Churchill de vechtersbaas en oorlogsheld, de strateeg en politicus, maar evengoed het pragmatische, opportunistische, onrustige in zijn leven. De autobiografische schets van Churchill slaagt erin een summier doch vrij volledig beeld te geven van deze uitzonderlijke figuur.


Recensie door Sofie Bracke

Haffner Sebastian, Churchill, Knack, 2003, 208 blz.

Links
mailto:brackesofie@hotmail.com
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be