Mozarts vrouwen

boek vrijdag 10 juni 2011

Jane Glover

Mozart was zonder twijfel de meest getalenteerde componist in de geschiedenis. Toch kennen we de figuur Mozart nauwelijks. Ons beeld van de achttiende-eeuwse componist werd deels gevormd door de vele biografieën. Maar vooral het toneelstuk van Peter Shaffer, dat later succesrijk verfilmd werd door Milos Forman in de prent Amadeus, heeft bij talloze kijkers een blijvende indruk achtergelaten van Mozart als een labiele, hoog intelligente jongeman die een hekel had aan protocol en al feestend door het leven ging. Heel wat mensen geloven nu echt dat Salieri verantwoordelijk was voor zijn dood, dat zijn vrouw Constanze alleen begaan was met feestgedruis en dat ze na zijn overlijden nauwelijks een cent over had voor een deftige begrafenis.

Al die clichés en vooroordelen worden in één klap weggeveegd in het boek Mozarts vrouwen waarin de Britse dirigente Jane Glover ingaat op de bijzondere band van Mozart met zijn moeder Anna Maria, zijn echtgenote Constanze en haar getalenteerde zusters Aloysia, Josepha en Sophie. Uit de briefwisseling met hen komt een andere Mozart naar voor. Iemand die zijn muziek schreef in functie van de mogelijkheden van zijn zangeressen. Iemand die bijzonder begaan was met zijn vader, zijn zuster en zijn echtgenote. Iemand die zeer goed besefte dat hij grootse kunst maakte en dit voor het nageslacht wou behouden.

Aan de hand van brieven die de Mozarts aan elkaar schreven, krijgen we een goed beeld van de sterke verbondenheid tussen de ouders en de twee kinderen Nannerl en Wolfgang, maar vooral tussen de broer en zus. Hun onderlinge relatie was intens en hield heel lang stand. Pas nadat Wolfgang in Wenen onder de vleugels van zijn vader kwam, namen de contacten af. Na een affaire met zijn nichtje ‘Das Bäsle’ viel Wolfgangs oog op Aloysia Weber en later op haar zuster Constanze met wie hij uiteindelijk trouwde. De zusjes Weber waren uitstekende zangeressen en Mozart schreef menig muziekstuk in functie van hun muzikale mogelijkheden.

Ook met andere, in die tijd populaire, zangeressen had hij een bijzondere band zoals Dorotea Wendling die als eerste de rol van Ilia in Idomeneo vertolkte, Caterina Cavalieri als Constanze in Die Entführung aus dem Serail, Teresa Saporiti die bij de premiere van Don Giovanni zong, Anna Gottlieb in de rol van Barbarina in Le nozze di Figaro, Nancy Storace, Luisa Laschi, Adriana Gabrielli, enz. Uit de briefwisseling blijkt alvast de grote genegenheid tussen Mozart en de vrouwen in zijn leven. Meer nog, hij achtte ze noodzakelijk voor zijn werk.

In haar boek ontkracht Jane Glover alvast enkele hardnekkige clichés en misverstanden rond de figuur van Mozart, zoals de vermeende (gif)moord door Salieri. Beide componisten waren inderdaad elkaars concurrenten, maar uit tal van zaken blijkt dat ze elkaar ook waardeerden. Ook het sprookje dat Salieri een Requiem zou besteld hebben bij Mozart verwijst ze met overtuiging naar de prullenmand. De ware opdrachtgever was een zekere graaf Franz Walsegg die werk bestelde bij goede muzikanten, de muziekbladen overschreef en er dan zijn eigen naam als componist onder zette. Daarvoor betaalde hij een fors bedrag aan Mozart maar die stierf voor het werk voltooid was en nadien kon Walsegg het niet meer claimen.

Een andere misvatting is dat Constanze geen oog zou hebben gehad voor haar Wolfgang die uiteindelijk maar een sobere begrafenis kreeg en in een ongekend graf belandde. Jane Glover wijst erop dat dergelijke begrafenissen en ter aarde bestellingen in die tijd gemeengoed waren en dat Constanze zich nadien opwierp als een felle behoedster van het werk van haar overleden man. Later hertrouwde ze met Georg Nissen die als eerste een waardevolle biografie schreef over de zo vroeg ontvallen Mozart.

Bij het boek zit ook een CD met diverse Exsultante, Jubilate en Aria’s gezongen door de sopraan Felicity Lott en gespeeld door de London Mozart Players gedirigeerd door Jane Glover. Het bevat meer dan zestig minuten prachtige muziek die het boek een bijkomende waarde geven. Over Mozart verschenen in de loop van de voorbije jaren tal van biografieën en andere teksten die nauwelijks iets bijbrachten over de figuur van de beroemde componist. Dit boek vormt er een uitzondering op. Meer nog, het is een ware pageturner die elke historicus en muziekliefhebber zal bekoren van de eerste tot de laatste bladzijde.


Recensie door Dirk Verhofstadt


Jane Glover, Mozarts vrouwen, Lannoo, 2006

Links
mailto:verhofstadt.dirk@pandora.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be