Iedereen is gek! Alles over ons bizarre brein

boek vrijdag 20 mei 2011

Jan Paul Schutten

Onderdeel van mijn studie wijsbegeerte aan de Universiteit Utrecht was het fascinerende vak ‘philosophy of mind’. Dat werd in het Nederlands gegeven, maar blijkbaar vond de docent – Menno Lievers – ‘filosofie van de geest’ minder fraai dan het Engelse ‘mind’. Aan die colleges en het verplichte boek van Paul Churchland Matter and Consciousness moest ik denken toen ik met plezier het boek Iedereen is gek! Alles over ons bizarre brein van de jeugdboekenschrijver Jan Paul Schutten las. Ik las het boek voor aan mijn zoons Julius (8) en Hugo (7), die er met interesse naar luisterden. Om de illustraties, de fotostrip van Ype en Willem, moesten ze uitbundig lachen, en ze lieten de plaatjes enthousiast aan opa zien. Wat ik tijdens mijn studie wijsbegeerte leerde, leren zij al op jeugdige leeftijd! En ik moet bekennen dat lang niet alles wat in het boek van Schutten staat mij bekend was, zoals de chemie van de emoties.

De jongens zijn nu bijvoorbeeld bekend met het fenomeen van de Gestalt switch, zoals de beroemde eend/haas tekening, die bij Wittgenstein vandaan komt, en die je ervan bewust maakt dat het mogelijk kan zijn de feiten ook op een heel andere manier te interpreteren. Dat is de kracht van ‘wetenschapspopularisatie’: wetenschappelijke kennis aan een breed publiek overdragen. Met enige jaloezie zie ik dat Julius en Hugo deze kennis nu al hebben en op zo’n toegankelijke wijze krijgen aangereikt. Geweldig dat dit soort boeken er zijn. Onderwijs bestaat idealiter uit het bijbrengen van de best beschikbare – en daarom wetenschappelijke – kennis over mens en wereld. Jan Paul Schutten reikt op heldere en boeiende wijze kennis uit de hersenwetenschappen en de ‘philosophy of mind’ aan, zodat dit leidt tot zelfkennis over wie en wat wij zijn. Schutten geeft zowel een theoretische uiteenzetting over wat hersenen zijn en hoe ze werken, als ook praktische tips – tips om slimmer en gelukkiger te worden. In het boek staan een aantal testjes en die zijn leuk om te doen, niet alleen voor kinderen.

De fotostrips van Ype Driessen en Willem Stam zijn een meerwaarde, mijn zoons vinden ze geweldig. Ik ken Ype uit mijn studietijd in Utrecht, waar hij Cognitieve Kunstmatige Intelligentie studeerde, en onder meer ook bij Menno Lievers het vak Philosophy of Mind volgde. De inhoud van dit boek is Ype derhalve op het lijf geschreven en dat uit zich in de fotostrips, die zijn grappig en tegelijkertijd geven ze de essentie van een probleem weer. Dat merkte ik toen Hugo aan opa uitleg gaf over de menselijke neiging over overal gezichten in te zien (antropomorfe projectie) en dan ook te geloven dat het gezichten en personen zijn.

Dergelijke bagage is van groot belang voor iedere wereldburger die in de loop van zijn of haar leven geheid geconfronteerd wordt met een keur aan pseudo-wetenschappelijke claims. Inzicht in hoe onze hersenen werken en de zwakheden ervan onderkennen vormen een belangrijk onderdeel van kritisch denken. Het zien het gelaat van Jezus in een tosti en daar dan een boodschap van boven in zien, betekent dat je de zaken in je bovenkamer niet goed op een rij hebt. Het boek heet Iedereen is gek! Maar als je dit boek gelezen hebt, is de kans dat dat op jou slaat een flink stuk kleiner.


Recensie door Floris van den Berg


Jan Paul Schutten, Iedereen is gek! Alles over ons bizarre brein, De Fontein, Davindsfond Infodok, Leuven, 2010, met fotostrips van Ype en Willem, 72 pgs.

Links
mailto:florisvandenberg@dds.nl
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be