Ruimte voor ambitie

boek vrijdag 31 januari 2003

Jaak GabriŽls

We leven in economisch moeilijke tijden. Het aantal faillissementen en werklozen stijgt, de investeringen lopen terug, de beurzen kraken en het vertrouwen bij ondernemers en consumenten gaat erop achteruit. De onzekerheid ingevolge een mogelijke oorlog van de Verenigde Staten tegen Irak maakt dat de vooruitzichten niet onmiddellijk beter zijn. De recessie is wereldwijd voelbaar, maar vooral kleine en op de export gerichte regio's zoals Vlaanderen zijn daar kwetsbaar voor. We beschikken immers over een open economie die sterk afhankelijk is van de internationale omgeving. Toch doen Vlaanderen en BelgiŽ het niet slecht. In vergelijking met de andere Europese landen blijven de begrotingen uit het rood en slaagt men erin om de belastingen voor personen en bedrijven te verminderen. Deze politiek zal ons toelaten om volop en meer dan de buurlanden te profiteren van een economische heropleving. Vanaf januari 2003 zullen de burgers meer in hun loonzakje overhouden wat de koopkracht en bijgevolg de consumptie zal aanmoedigen. De verlaging van de vennootschapsbelasting en de voorziene lastenverlagingen van 234 miljoen euro in 2003 zal onze regio aantrekkelijker maken voor buitenlandse investeerders. Alles bijeen staat Vlaanderen er dus niet zo slecht voor.

Toch mag dit geen reden zijn voor zelfgenoegzaamheid. Uit diverse studies blijkt dat Vlaanderen behoort tot de regio's met de laagste graad van ondernemerschap. En de toenemende concurrentie van lageloonlanden kan leiden tot delocalisaties van onze arbeidsintensieve bedrijven. Om deze trend tegen te gaan en het ondernemerschap opnieuw een steun te geven schreef minister van economie Jaak GabriŽls een kort maar krachtig boekje onder de titel Ruimte voor ambitie. Groeistrategie voor ondernemend Vlaanderen. In drie hoofdstukken bespreekt hij de zwaktes, de sterktes en de remedies voor het zelfstandig initiatief in onze regio. GabriŽls staat gekend als een gedreven en ambitieus minister. Dat demonstreerde hij eerst als minister van landbouw in de federale regering waar hij ondanks de nefaste gevolgen van de dioxinecrisis toch het vertrouwen van de landbouwers wist te winnen. Met de overheveling van landbouw naar de regio's kwam hij terecht in de Vlaamse regering als minister van economie. En opnieuw gaat GabriŽls voluit. Zijn tekst is dan ook een krachtig en overtuigend pleidooi voor het ondernemen. Meer dan wie ook beseft hij dat we acties moeten ondernemen om onze welvaart te behouden en in de toekomst nog uit te breiden.

In een eerste hoofdstuk beschrijft hij de diverse rondetafels die hij bij zijn aantreden als minister organiseerde om samen met de sector tot concrete oplossingen te komen. In de eerste plaats met de stakeholders uit elke provincie. Daaruit bleek al snel dat de versnippering aan bevoegdheden een rem vormt voor nieuwe initiatieven. Daarna volgden een reeks thematische Rondetafels. Over de financiering van de kmo's, de automobielsector, de chemie en de materialen, drie sectoren die fel onder druk staan van de internationale concurrentie. De automobielsector die direct en indirect werk verschaft aan 160.000 arbeidsplaatsen zit met een ernstig overschot aan capaciteit. Om hieraan te verhelpen moeten de loonkosten naar omlaag en moet de overheid meer investeren in onderzoek en ontwikkeling, onderwijs, vorming, en maatregelen nemen voor investeringssteun, ruimtelijke ordening, leefmilieu en veiligheid.

Antwerpen vormt het grootste chemiecomplex van Europa. De sector stelt direct en indirect meer dan 260.000 mensen tewerk. Zij kampen met ingewikkelde milieu- en veiligheidsregels. Voor het verkrijgen van een vergunning zijn gemiddeld 16 maanden nodig tegenover 8 maanden in Duitsland. De loonkosten zijn hoog. En de prijzen voor elektriciteit zijn de hoogste van Europa. Daarbij komen nog de gevolgen van het Kyoto-akkoord. Nochtans spendeert de sector jaarlijks 1,5 miljard euro aan onderzoek en ontwikkeling. Wat de sector dwars zit is het feit dat de publieke opinie de sector ziet als vervuilers, terwijl ze zoveel mensen tewerkstelt en producten maakt die onmisbaar zijn in ons dagelijks leven. Ook de staal- en materialenindustrie stelt duizenden mensen tewerk. Ook hier klaagt men over hoge loonkosten, de zware milieuplichten en de administratieve complexiteit. Nochtans hebben dergelijke materialen vaak een toegevoegde waarde voor de maatschappij. De overheid moet dan ook de exportinspanningen van deze bedrijven actief ondersteunen.

In zijn tweede hoofdstuk bespreekt GabriŽls zijn Actieplan Ondernemen. Daarmee wil hij Vlaanderen in de groep van de meest performante economiŽn binnen de Europese Unie catapulteren. In eerste instantie wil hij de administratieve rompslomp voor de ondernemingen beperken, ondermeer door meer internet-toepassingen. Daarnaast wil hij het project van mini-ondernemingen financieel ondersteunen, teneinde de ondernemingszin van jongeren te stimuleren. Via een ondernemingsplanwedstrijd, onder de naam Bizidee, wil de Vlaamse regering studenten, vorsers en jonge professionals met ideeŽn aanmoedigen. Maar de meest effectieve manier om mensen aan te zetten tot zelfstandig ondernemen is het systeem van de opleidingscheques. Hiermee wil men 90.000 werkgevers en werknemers aanmoedigen tot het volgen van een opleiding. Het systeem kent een enorm succes en de regering is van plan hier in de toekomst nog meer te investeren. Tenslotte is er het idee van de peters voor bepaalde projecten, waarbij gevestigde bedrijfsleiders hun ervaring ter beschikking stellen van jonge ondernemers.

Een belangrijk probleem blijft evenwel de financiering van nieuwe initiatieven. De beurs staat droog en de banken blijven uiterst voorzichtig. Om hieraan te verhelpen startte de Vlaamse regering met de Arkimedes-regeling. De eerste letters van Ark staan voor Activering Risico Kapitaal. Het is een systeem waarbij burgers, met belastingskrediet, kunnen inschrijven op effectieven die de Vlaamse overheid uitgeeft om geld in te zamelen. Hiermaa hoopt de Vlaamse regering jaarlijks 100 miljoen euro risicokapitaal op te halen, wat de creatie van honderden nieuwe bedrijven mogelijk zou kunnen maken. De Vlaamse regering geeft intussen ook expansiesteun voor duizenden Vlaamse bedrijven. Middelen die vooral gericht worden naar innovatie en het garanderen van een goed omgevingskader. Een ander systeem is het Mercator-project teneinde binnenstedelijke centra te stimuleren. Ook hier heeft de Vlaamse overheid een wedstrijdformule uitgedacht waarop alle steden en gemeenten kunnen intekenen. Persoonlijk geloof ik echter dat een aanmoediging van het wonen boven winkels een beter systeem zou zijn om de centrumsteden nieuwe impulsen te geven, zowel inzake economische rentabiliteit, leefbaarheid als veiligheid.

Een fundamenteel probleem is evenwel het gebrek aan bedrijfsterreinen. In feite is dit een absurde discussie tussen economie en ecologie. De groenen moeten begrijpen dat nieuwe bedrijfsterreinen nodig zijn om nieuwe jobs te creŽren. Het Strategisch Plan Ruimtelijke Ordening wil tegen 2004 een globale visie uitwerken teneinde onze toekomstige welvaart veilig te stellen. Duurzame bedrijventerreinen betekenen niet automatisch een aantasting van het milieu. Ze verzekeren ook een hoger bedrijfseconomisch rendement, minder milieubelasting en een beter gebruik van de beschikbare ruimte.

Ongeveer 76% van Vlaamse goederen en diensten zijn bestemd voor het buitenland. Dank zij onze centrale ligging, de hoge productiviteit van onze werknemers en onze uitstekende infrastructuur hebben we zoveel multinationals aangetrokken die zoveel mensen tewerk stellen. De vraag stelt zich hoe we deze positie kunnen behouden? Hoe kunnen we buitenlandse investeerders blijven aantrekken? Daarvoor smolten de diverse diensten samen in ťťn instituut, de Flanders Investment & Trade. De hoofdopdracht is Vlaanderen te verkopen als the unique selling proposition. Hiervoor investeert de Vlaamse regering jaarlijks 45 miljoen euro.

In een derde en laatste hoofdstuk zet Jaak GabriŽls het Actieplan Ondernemen uiteen. Een plan met concrete maatregelen dat meer wil doen dan loutere ondersteuning en flankerend beleid. Het wil een positieve mentaliteit creŽren waarin ondernemen wordt gewaardeerd en waarin inspanningen worden beloond. Dit actieplan bouwt verder op het uitgebreide ondernemingnetwerk, de hoge productiviteit van de werknemers, het uitstekende opleidingsniveau en de aantrekkelijke leefomgeving van Brussel als hoofdstad van de de Europese Unie. Om de Vlaamse welvaart te verzekeren moeten we het ondernemerschap verbreden. Ondernemen is geen vies woord. Mensen moeten beseffen dat ondernemen essentieel is voor onze welvaart, dat we meer dan voorheen moeten investeren, risico's nemen en nieuwe initiatieven ontplooien. Meer nog, we moeten ambitieus zijn en de wereld willen veroveren. Zoals Interbrew, Bekaert, Omega Pharma, Picanol en Barco het doen. We moeten vooral onderzoek en ontwikkeling ondersteunen en meer investeren in aspecten als branding, design, originaliteit en technisch vernuft. Het belangrijkste is dat we aanwezig zijn in sectoren die een toegevoegde waarde genereren. Sectoren met een lage toegevoegde waarde verplaatsen zich immers meer en meer naar lageloonlanden. De toekomst is aan de conceptontwikkelaars die innovatie, imitatie en commercialisatie op een slimme manier weten te combineren.

Uit het boek van GabriŽls blijkt dat we vooral moeten investeren in onze speerpunten. Zoals in de micro-electronica en de biotechnologie. In die sectoren is het aantal jobs gestegen met 40%. Zo moeten we meer clusters maken. Bijvoorbeeld in de medische sector waarin farmaciebedrijven en ziekenhuizen samenwerken met topspecialisten en de sector van de medische beeldvorming zoals Barco en Agfa Gevaert. Bedrijven als Alcatel, Real Software en Ubizen kunnen samenwerken rond zaken als e-learning. Antwerpen kan zich verder ontwikkelen tot een belangrijk designsentrum voor de mode. Ook de Vlaamse havens moeten zich meer toeleggen op activiteiten met een grotere toegevoegde waarde. Onze hoofdstad Brussel moeten we meer uitspelen als de hoofdstad van Europa. En Zaventem als een strategische groeipool met tal van onthaalfaciliteiten. Zoals een combinatie van luchthavenfuncties met de ontwikkeling van kantoren, business parks, hotel- en congresfaciliteiten, grootschalige retail, leisure en toeristische activiteiten.

Jaak GabriŽls besluit zijn boek met de aanbeveling dat we legislatuuroverschrijdend moeten denken en werken. Waarbij de 'cultus van de initiatiefnemer' primeert tegenover het misprijzen tegenover al wie onderneemt en risico's durft te nemen. Hierbij wil Jaak GabriŽls 'ondernemend Vlaanderen' flankeren, benchmarken en communiceren. Dit laatste gebeurt alvast op 30 maart 2003, met de Dag van de Technologie, waarbij we de burgers laten kennis maken met de nieuwe technologiŽn. In het najaar volgt dan een grote internationale conferentie. Het boek van Jaak GabriŽls geeft een goed beeld van de Vlaamse strategie en ambitie om onze regio uit te bouwen tot een van de meest performante regio's in Europa en de wereld.


Recensie: Dirk Verhofstadt (verhofstadt.dirk@pandora.be)

GabriŽls Jaak, Ruimte voor ambitie, Van Halewyck, 2002

Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be