De Eerste Wereldoorlog

boek vrijdag 02 april 2004

Luc De Vos

De Eerste Wereldoorlog inspireerde altijd veel minder historici, filmregisseurs en anderen dan de tweede, wellicht omdat hij vroeger in de tijd gebeurde, zich op minder terreinen afspeelde en ook niet zo spectaculair was. De laatste jaren is daar een kentering in gekomen. Zelfs in Nederland, dat toen buiten schot bleef, zijn een Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog en binnen het NIOD een werkgroep Nederland en de Eerste Wereldoorlog opgericht. In 1990 verschenen er maar 8 boeken, in 1997 al 75 over die oorlog en in 2002 bezochten 100.000 Nederlanders Verdun! (De Groene Amsterdammer, 24 mei 2003).

Het Ieperse museum In Flanders Fields trekt bij ons veel geÔnteresseerden aan. Die toenemende belangstelling is wel terecht: door de Eerste Wereldoorlog kwamen toch vier grote rijken ten val: het Duitse, Oostenrijkse, Russische en Ottomaanse. Het communisme kon wortel schieten in Rusland en het fascisme kon binnendringen in de verzwakte West-Europese democratieŽn. De VS drukten voortaan hun stempel op Europa, de geŽmancipeerde vrouwen en de stemgerechtigde arbeiders verwierven hun plaats in de maatschappij.

Luc De Vos bewerkte zijn boek van 1996. Hij concentreert zich op de militaire gebeurtenissen, slagvelden, gasaanvallen, slachtoffers, kerkhoven, monumenten, plaatsnamen, vooral dan in BelgiŽ. Hij behandelt een massa onderwerpen: de aanloop, aanleiding, sterkte van de legers, de Duitse inval in BelgiŽ en Frankrijk, de oorlog op zee en vanuit de lucht, de technische aspecten, het leven aan het Westelijk en Oostelijk front, de muiterij in 1917, de strijd in en om de kolonies, de VS en Rusland, de offensieven van 1918, de vredespogingen, de wapenstilstand, Koning Albert, het verzet in bezet BelgiŽ, de Frontbeweging en het activisme. Bij de nasleep staan het verlies aan mensenlevens, met Rusland (2 miljoen) en Duitsland (1,8 miljoen) op kop; verder de krijgsgevangenen, de kosten, gevolgen, de Vredesverdragen van Versailles, de oprichting van de Volkenbond, de Russische revolutie en de burgeroorlog. In zijn nabeschouwingen overloopt De Vos de politieke en economische toestand in de diverse landen van Europa, Turkije, Japan, de VS en Afrika, de emancipatie van de vrouw en van de arbeiders, de militaire uitvindingen die de Tweede Wereldoorlog technisch mogelijk maakten.

De Vos mag dan een minder vlotte pen hebben dan bijvoorbeeld Sophie De Schaepdrijver, maar hij klopt bijna iedereen in precisie, accuraatheid, helderheid, overzichtelijke structuur, kennis van elke veld- of zeeslag in en buiten Europa. Ook de vele kaartjes, functionele foto's, prenten en tabellen bieden een schat aan didactisch materiaal en gegevens die je elders meestal niet aantreft.

Een paar opmerkingen: de auteur legt niet uit waarom BelgiŽ in bezit kwam van Rwanda en Burundi en ook niet waarom het aanspraken durfde maken op Nederlands Limburg en Zeeuws-Vlaanderen, hoewel Nederland vier jaar lang zoveel Belgische vluchtelingen onderdak en eten had gegeven. In de bibliografie mis ik Patrick Vanleene met zijn boek Op zoek naar de grote oorlog (Koksijde, 2001). Het boek heeft geen register: dat is jammer, want er staan eindeloos veel namen van personen, plaatsen en gebeurtenissen in. Een woordenlijstje mocht er ook wel bij zijn. De doelgroep dan: het is een must voor leraren en studenten geschiedenis, schoolbibliotheken en een aanrader voor alle anderen die in de Eerste Wereldoorlog geÔnteresseerd zijn.


Recensie door Jef Abbeel

Luc De Vos, De Eerste Wereldoorlog, 5de volledig herziene uitgave, Uitgeverij Davidsfonds, Leuven, 2003, 191 blz.

Links
mailto:jef.abbeel@skynet.be
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be