Pleidooi voor een eerlijke politiek

boek vrijdag 14 mei 2010

Ivan De Vadder

Op 13 juni zijn er vervroegde federale verkiezingen voor Kamer en Senaat, en die zijn er gekomen na een op zijn zachtst gezegd heel moeilijke regeerperiode waarin viermaal van premier werd gewisseld: eerst met Guy Verhofstadt, dan Yves Leterme, daarna Herman Van Rompuy en ten slotte opnieuw Yves Leterme. Het was een bijzonder ingewikkelde periode, onder meer door de grote financiële crisis in 2008 en de gevolgen ervan op onze economie en staatsfinanciën. Maar bovenal ook een problematische periode omwille van de communautaire spanning die voortdurend in de lucht hing. Het is over deze periode dat Ivan De Vadder in zijn nieuwe boek Pleidooi voor een eerlijke politiek minutieus verslag doet over hoe een en ander fout is gelopen. Een aantal analyses en conclusies van De Vadder vind ik uiterst waardevol.

Zo legt hij uit hoe het ongenoegen onder de bevolking over enerzijds de politiek in het algemeen en anderzijds het schouwspel door de politici gaandeweg is toegenomen. Dat was niet altijd even fraai, en de burgers voelen en zien dat. Nogal wat mensen zijn kwaad en roepen samen met enkele Bekende Vlamingen op tot burgerlijke ongehoorzaamheid en zijn van plan om op 13 juni niet te gaan stemmen. Op Facebook werd de groep ‘Neen, we willen niet gaan stemmen in juni’ opgericht. Die telt al bijna 37.000 fanleden. Een andere groep onder de titel ‘1 miljoen Belgen die de politieke clowns beu zijn en niet meer gaan stemmen’ telt nu reeds meer dan 12.000 fanleden. Dat leidde dan weer tot reacties van mensen die oproepen om wél te gaan stemmen zoals de groep ‘Wie niet stemt, geeft zijn lot uit handen’, maar die haalt alsnog amper 1.800 fanleden.

Of we deze acties nu afkeuren of niet, ze tonen aan dat de burgers van de politiek verwachten dat ze hun job doen, dat ze tot redelijke oplossingen komen en dat ze de echte problemen in dit land aanpakken. Toch vind ik persoonlijk dat het nu meer dan ooit nodig is dat mensen van hun stemrecht gebruik maken om dit land weer op de rails te zetten, om de krachtsverhoudingen te veranderen, en op die manier ervoor te zorgen dat er partijen aan het stuur komen die de mensen niet verdelen maar ze verenigen, die niet uit zijn op eeuwige confrontatie maar op dialoog, die het land niet kapot willen maken maar juist een toekomst geven. Ik sluit mij volledig aan bij de uitspraak van Guy Mortier, de hoofdredacteur van Humo die in De Morgen verklaarde dat niet gaan stemmen niet alleen een pathetisch gebaar is, maar tegelijk een cadeau aan wie je daarmee denkt te bestrijden. Ik ben het eens met Marc Elchardus die zegt dat de oproep om niet te gaan stemmen “dwaas” is. Ik ben het eens met Etienne Vermeersch die dat “volkomen onverantwoordelijk” noemt. En ik ben het eens met Rik Torfs die zegt dat “wie nu niet stemt, het veld vrijlaat voor radicale, extremistische ideeën die meer invloed zullen krijgen”.

Aan de andere kant vind ik deze hele discussie wel bijzonder interessant omdat ze ons terugvoert naar de essentie van de politiek. Waarom hebben we een democratie en wat is het belang ervan? Laat mij er een geven: dat is dat politici van mening verschillen. Gelukkig maar. Ik verwijs naar de Franse filosoof Claude Lefort die in zijn boek Het democratisch tekort het volgende zei: “De democratie is de enige samenlevingsvorm die het onophefbare sociale conflict dat aan de basis van elke maatschappij ligt, erkent. Meer nog, ze leeft van dat conflict. Het is haar bron van energie en vernieuwing. De conflictualiteit kan in een democratie noch worden opgeheven, noch te boven gekomen.” Hiermee kant Lefort zich tegen al wie het conflict wil smoren in een kleurloos compromis en de politieke debatten wil verengen tot een simpel ja of neen ten opzichte van de door de regering voorgekauwde teksten. Met andere woorden, het moeilijk functioneren van een regering en een vervroegde val ervan maken deel uit van het normale democratische proces en het is aan de kiezer om te bepalen wat er nadien moet gebeuren.

Dat betekent niet dat ik blind ben voor de fouten in ons politiek systeem. Juist op dat vlak is het boek van De Vadder bijzonder actueel en interessant. Zo wijst hij op een reeks mankementen die moeten worden verbeterd of aangepast, zoals de opeenvolging van regeringen. Ik deel zijn conclusie dat “samenvallende verkiezingen een uitstekende kans bieden om het grote verloop van parlementsleden in te dijken”. We hebben nu de kans om dat voor eens en voor altijd te regelen. Ook het systeem van de opvolgers zouden we moeten afschaffen, want daardoor hebben de partijen al te veel macht over hun vertegenwoordigers. Het is de verdienste van de auteur dat hij enkele richtlijnen geeft die er volgens hem voor moeten zorgen dat kiezers niet bedrogen worden: 1) wie verkozen is, moet zitting nemen in het orgaan waar hij het laatst verkozen werd; 2) ministers moeten ontslag nemen als ze kandidaat willen zijn voor een ander niveau dan waar ze minister zijn; en 3) wie minister wordt moet zijn parlementaire terugvalpositie verliezen. Dat het afschaffen van de opkomstplicht niets anders zou zijn dan het volgen van de realiteit is eveneens een logische conclusie.

Met dit boek is de aanzet gegeven. De politiek moet nu de moed tonen om zich na de verkiezingen over deze thema’s te buigen en veranderingen door te voeren. Dit is de enige uitweg.


Tekst van Patrick Dewael

Ivan De Vadder, Pleidooi voor een eerlijke politiek, Borgerhoff & Lamberigts, 2010

Links
http://www.dewael.com/NL
Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be