Het buitenleven

boek vrijdag 16 oktober 2009

Rachel Cusk

Het gebeurt niet vaak, maar soms raak je tijdens het lezen van een boek zo in de ban van een personage dat er op het einde van de rit iets ontstaan is wat sterk op verliefdheid lijkt, waardoor je het boek met spijt dichtslaat, beseffend dat je haar of hem nooit meer zult weerzien. Laat ons duidelijk zijn, Stella Benson, het hoofdpersonage uit Rachel Cusks roman Het buitenleven behoort tot een heel andere categorie. Liefde zul je niet voor haar voelen. Medelijden, ja dat wel, en af en toe plaatsvervangende schaamte, maar dat neemt niet weg dat je na ongeveer vierhonderd pagina’s toch met tegenzin afscheid van haar neemt.

Stella is 29, een succesvolle vrouw met een partner en een leuke flat wanneer ze opeens besluit het roer om te gooien. Ze propt een paar spullen in een koffertje, schrijft een paar brieven waarin ze uitlegt dat ze van de aardbol zal verdwijnen en vertrekt naar het Engelse platteland. Ze gaat als au pair werken bij de welgestelde familie Madden, waar ze voor de zeventienjarige in een rolstoel zittende Martin zal zorgen. De jongen lijkt een eersteklas ettertje te zijn en zijn vader Piers een schotelvod die je eerder voor de butler dan voor de man van de vrouw des huizes zou houden. Pamela, de vrouw in kwestie, is iemand die adellijk spontaan en authentiek is. Ze vraagt Stella onbeschaamd uit over haar verleden en laat meteen verstaan dat zij uit de betere klassen stamt. Van kleinburgerlijke poespas moet ze niets hebben en ze noemt iedere koe gewoon koe.

Zeggen dat Stella zich onwennig voelt op Franchise Farm is zoiets als de David van Michelangelo ‘een schoon beeld’ noemen, een flink understatement dus. De vrouw weet niet wat er van haar verwacht wordt, doet iedere keer weer het verkeerde en lijkt duidelijk in de war. Wanneer Martin opmerkt dat hij graag zou achterhalen hoe zij in elkaar steekt, kan ze dus alleen maar antwoorden: Als ik dat wist, dan zat ik hier niet’. Ook al is Het buitenleven een van de vroege romans van Cusk, oorspronkelijk daterend uit 1997, toch herken je er al de typische kenmerken van haar boeken in. Jane Austen en Charlotte Brontë zijn niet ver weg en zoals steeds is de centrale vraag uit het leven van het hoofdpersonage: ‘What’s a girl to do?’

Ook Stella kent haar klassieken want het idee dat ze met goeie ouwe Piers de hort op zou gaan lijkt haar wel spannend. Maar dat is uiteindelijk niet wat er gebeurt. Daarvoor is Stella veel te onbeholpen. Ze laat de gootsteen overlopen, verslikt zich aan tafel, kotst de boel een paar keer onder, valt van de trap, heeft last van allerlei allergieën en slaagt erin zich zo te laten verbranden in de zomerzon dat er een brede witte band over haar gezicht loopt. Helemaal zielig wordt ze pas wanneer ze zichzelf voor een spiegel begint te bevredigen, waardoor haar eenzaamheid nog eens extra in de verf wordt gezet.

Hoe verder je je in de roman verdiept, hoe ongeloofwaardiger het verhaal lijkt te worden. Stella vindt in de kleine bibliotheek van de cottage waar ze ingekwartierd wordt een roman die door ene Stella Benson is geschreven, uit de mond van een gedrocht dat in het lokale postkantoor huist komt ze allerlei gore details te weten over de Maddens, ze slaat een hond dood met een parasol en een fles champagne blijkt zomaar vanzelf open te knallen, waardoor ze niet veel anders kan dan deze soldaat maken natuurlijk. Hoe zou je zelf zijn? Getverderrie, kun je dan denken, wat is die Cusk een kluns dat ze denkt hier weg mee te komen, maar er is natuurlijk iets heel anders aan de hand. Feit en fictie lopen in het hoofd van Stella gevaarlijk vaak door elkaar en af en toe lijkt het wel alsof Martin Stella’s houvast is in plaats van omgekeerd.

Alles heeft te maken met een dramatische gebeurtenis uit Stella’s kindertijd die jaren na de feiten de kop weer opsteekt en de jonge vrouw het gevoel geeft dat ze haar eigen leven heeft gemist. Voor ze haar partner leerde kennen dacht ze dat dit nog zou komen, eens getrouwd had ze het gevoel dat het achter haar lag. Op zoek naar datgene wat ergens tussen die twee momenten verloren moet zijn gegaan is ze dus naar het platteland gereisd. Of ze het daar ook vindt is iets anders. Het buitenleven loopt uit op een open, maar beloftevol einde, waarbij heel veel vragen onopgelost blijven, maar Stella voor het eerst inziet hoe belangrijk het is het bestaan te aanvaarden zoals het is, en dat doet ze door zich voor het eerst thuis te voelen bij de Maddens. ‘Je schiet er niks mee op als je zegt dat je niet van mensen wilt houden die niet volmaakt zijn, Stella,’ zegt Martin, ‘Daar draait het in een familie nu juist om. Je vangt dingen voor elkaar op. Je beschermt elkaar. Het ziet er van buitenaf misschien verknipt en akelig uit, maar samen sta je wel sterk’.


Recensie door Marnix Verplancke



Deze tekst verscheen eerst in 'Uitgelezen', de boekenbijlage van De Morgen.

Rachel Cusk, Het buitenleven, oorspronkelijke titel: The Country Life, vertaald door Marijke Versluys, Amsterdam, De Bezige Bij, 2008, 381 p., €19,9O, ISBN 9789023428985

Links
mailto:marnixverplancke@skynet.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be