De Clintons

boek

Twan Huys

Wie wordt de 45ste president van de Verenigde Staten? In de nacht van dinsdag 8 op woensdag 9 november zal de wereld het weten. Maar tussen wie zullen de Amerikanen dan moeten kiezen? Aan Republikeinse kant lijkt Donald Trump (1946) op dit moment de beste kaarten te hebben. Voor de Democraten leidt Hillary Clinton nipt in de peilingen vóór Bernie Sanders, haar enige tegenkandidaat. Maar is de ex-First Lady zeker van haar nominatie? Allerminst. Over enkele dagen beginnen de voorverkiezingen voor de Democraten. Op 1 februari in Iowa, een week later in New Hampshire. De eerste stappen op een lange, slopende weg, aldus Twan Huys (1964), voordat de presidentskandidaat door zijn of haar afgevaardigden op de partijconventie naar voren zal worden geschoven.

Huys, tussen 1999 en 2006 correspondent in New York voor de Nederlandse Openbare Omroep, schreef met De Clintons een bruisend boek over de carrières van oud-president Bill Clinton (1947) en zijn vrouw, oud-minister van Buitenlandse Zaken Hillary Rodham Clinton (1947). Huys kent als geen ander de ins and outs van het Amerikaanse verkiezingssysteem. Overal hebben tegenstanders valkuilen gegraven, weet hij. Voor een presidentskandidaat goed en wel beseft wat hem is overkomen, kan hij uit de race liggen: door een schandaal dat plotseling uit het verleden opduikt, door een strikvraag van een op sensatie beluste journalist, of door een slip of the tongue tijdens een toespraak of interview.

Voor Hillary Clinton is het erop of eronder. In 2008 verloor ze de nominatie van new kid on the Block Barack Obama. Een tweede nederlaag kan ze zich niet permitteren. Maar als er Amerikaanse politici zijn die nog nooit hebben gehoord van opgeven, zijn het de Clintons. ‘The main thing is, never quit, never quit, never quit.’ De strijdkreet van Bill is ook voor Hillary de motor van alle politieke ambitie. Haar man stond bekend als de Comeback Kid: geen enkel (seks)schandaal is aan hem blijven plakken. Hillary is zonder twijfel een Comeback Girl: vernederd, uitgerangeerd en bespot als feminazi en Lady Macbeth met een haarband, als feeks en lesbienne, als moordenaar en oplichter, communiste en pathologische leugenaar, maar nog altijd springlevend.

Huys peilt met aplomb naar de oorsprong, ontwikkeling en resultaten van zowel haar ambitie als die van haar echtgenoot. Aan roddels of speculatie wil hij geen aandacht besteden. Daarom beoogt hij enkel neutrale of betrouwbare bronnen aan te boren: oud-adviseurs van Bill en Hillary en biografen, juristen en journalisten met een onbezoedelde reputatie. Voorts citeert hij uit de autobiografieën van Bill en Hillary, uit zijn eigen interviews met topfunctionarissen en de Clintons zelf, en uit zijn boek Ik ben een New Yorker (2006). Bovendien houdt Huys zich ver van elke psychologisering. Eén keer glijdt hij toch uit. Bill Clinton zou wellicht aan het phaetoncomplex lijden. Volgens die theorie zou ‘het gemis van een of beide ouders tot een enorme geldingsdrang’ leiden.

Huys dekt zich echter meteen in door de gereputeerde Britse journalist Jeremy Paxman te citeren. ‘Amateurpsychologie is gemakzuchtig en soms zelfs gevaarlijk,’ aldus de schrik van iedere Britse politicus. Aangezien de Clintons ook grondig gehaat worden, kan Huys natuurlijk niet om hun vijanden heen. Wanneer zij hun gif spuiten, rijst weliswaar de vraag wat de waarde van hun bijdrage is. En wat is uiteindelijk de waarde van de uitspraken van Bill en Hillary? ‘Totale controle is het devies,’ aldus Huys. Wanneer hij Bill Clinton toch een vraag stelt die niet op de vooraf in te dienen lijst stond, schuimbekken de medewerkers van de oud-president van woede en eisen ze de tape van het interview op.

Verdient Hillary Clinton het om de 45ste president van de USA te worden? Meteen ook de eerste vrouwelijke president, en dat bijna een eeuw nadat vrouwen stemrecht kregen? En verdiende Bill Clinton het om tussen 1992 en 2000 de zogenoemde vrije wereld te besturen? Voor Huys is het zonneklaar dat beiden ongelooflijk intelligent en getalenteerd zijn. Maar met talent en intelligentie beukt niemand de deur van het Witte Huis in. Amerikaanse politiek is een krabbenmand. Overleven, dat is de boodschap. Huys kaart overvloedig de Amerikaanse obsessie met vuilspuiterij aan. Wie echter denkt dat er vooral de laatste jaren met modder wordt gegooid, slaat de plank volledig mis. Al in 1800 schold Thomas Jefferson president John Adams de huid vol. Adams was ‘een blinde, kale, kreupele, tandeloze hermafrodiet,’ aldus Jefferson. Op dat ogenblik was hij de vicepresident!

Het boek van Huys staat bol van voorbeelden van grove beledigingen die politici en hun aanhangers elkaar naar het hoofd slingeren. Wat we van de Clintons ook mogen denken, ze hebben geen andere keus dan pal te staan in die ongemeen harde knokpartij. De strijd om het presidentschap is dan ook een strijd van slagen onder de gordel. Of de lezer hierdoor de Clintons beter leert kennen? Eigenlijk niet. De focus op de aard van die politieke guerrillaoorlog is tegelijkertijd een sterkte en een zwakheid van De Clintons. Ja, die lawine van bitsige oneliners en schaamteloze wisecracks fascineren. Het is allemaal ontluisterend, maar evenzogoed kostelijk. Maar komen we op die manier veel meer te weten over de drijfveren en doelen van Bill en Hillary? Wat een vriend met grote stelligheid beweert, ontkent een vijand met een even grote assertiviteit.

Karaktermoord is het devies van de vijand. Nu eens open en bloot, dan weer slinks en sluw, vermomd als patriottisme. Huys zelf neemt geen standpunt in. Hij luistert, stelt vragen, gunt ieder zijn waarheid. Het is aan de lezer om conclusies te trekken. Desondanks probeert Huys met alle mogelijke middelen de Clintons in het vizier te houden. Hij gaat geen enkele controverse uit de weg, graaft zo diep mogelijk in het verleden van de dysfunctionele ouderlijke gezinnen van zijn protagonisten en volgt op de voet hun kronkelige en glibberige weg naar de top. Op die manier schijnt hij ook een licht op de sociale geschiedenis van de Verenigde Staten in de tweede helft van de twintigste eeuw. Zo is duidelijk dat discriminatie niet enkel zwarten trof, maar ook vrouwen. Hillary was een van de slachtoffers: hoewel ze met een nog krachtiger politiek instinct dan haar man was begiftigd, volgde ze Bill in de jaren’70 braaf naar Arkansas, waardoor ze haar eigen carrière jarenlang in de ijskast zette.

Voorts is het zonneklaar dat Amerika, dat puriteinse land met zijn puriteinse media, geobsedeerd is door seks. Ten slotte zet Huys de integriteit van de Amerikaanse democratische gewoontes op losse schroeven. Ten eerste is het land tot op het bot verdeeld: als de Republikeinen aan de macht in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat zijn, boycotten ze bij voorbaat al elk Democratisch voorstel. En omgekeerd. Ten tweede is het niet de man of de vrouw met het beste politieke programma die aan zijn of haar bureau in de Oval Room van het Witte Huis zal mogen plaatsnemen. Wat telt, is perceptie. Bill Clinton was (en is) een magnifiek redenaar. Doordat hij de kiezer kon charmeren, verleiden en inpakken, schopte hij het tot president. Ten derde onderstreept Huys nog maar eens het belang van het geld. Donald Trump is miljardair, Hillary Clinton multimiljonair. Hun verkiezingscampagne kost bovendien honderden miljoenen dollars. En waar geld de weg baant, volgt de corruptie grijnslachend in zijn zog.

De Clintons is enerzijds boeiend, informatief en amusant, en anderzijds onthutsend en terneerdrukkend. Amerika als vaandeldrager van democratische waarden? Eerder een tragikomische soapserie waar iedereen over lijken gaat.


Recensie door Joseph Pearce

Twan Huys, De Clintons, Prometheus Bert Bakker, 232p., €19,95.

Links
mailto:joseph.pearce@telenet.be
Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be