De puinhoop van paars-groen

boek vrijdag 24 januari 2003

Geert Bourgeois

De paars-groene regering van Guy Verhofstadt is voor Geert Bourgeois een doorn in het oog. Hierover schreef hij het boek De puinhoop van paars-groen, een titel die hij heeft overgenomen van De puinhopen van acht jaar paars van Pim Fortuyn. Alleen haalt Bourgeois nooit het intellectueel niveau van de vermoorde Nederlandse politicus. De coalitie werd volgens de gewezen voorzitter van de VU al voor de verkiezingen in WalloniŽ bekokstoofd en daarna aan Vlaanderen opgelegd. Hiervoor verwijst Bourgeois naar het boek Paars met Groen. De vorming van Verhofstadt I van de journalist Boudewijn Vanpeteghem. In ruil voor het eerste ministerschap zou Verhofstadt alles verloochend hebben wat hij met veel overtuiging in zijn burgermanifesten schreef, niet in het minst zijn scherpe communautaire analyse van BelgiŽ. Bourgeois vindt dat de kiezer daardoor flagrant bedrogen werd. Bovendien werkt de paars-groene combinatie volgens hem niet. De botsing tussen blauw en rood-groen bovenop de klassieke botsing tussen Vlamingen en Franstaligen, zorgt voor een eindeloze reeks van blokkeringen en blunders. Om dat te verbergen voert de regering voortdurend een goed-nieuws-show op. Volgens Bourgeois is het paars-groen zeker niet om Vlaanderen te doen. Hij kan zich geen regering herinneren die meer door de Franstaligen overheerst werd dan deze. Voor het eerst sinds 50 jaar gaat de Vlaamse ontvoogding er volgens hem op achteruit.

In zijn eerste en misschien wel belangrijkste hoofdstuk gaat Bougeois in op de manier van samenleven tussen Vlamingen en Franstaligen. Hij stelt vast dat de Vlamingen terzake nog maar weinig of niets bereikt hebben. Jaarlijks betalen de Vlamingen nog bijna 10 miljard euro via de sociale zekerheid en andere geldstromen aan de Walen. In feite houdt Vlaanderen hiermee 'de Waalse overheidsecononomie in stand', aldus Bourgeois. Het Vlaams Manifest van Patrick Dewael noemt hij dan ook potsierlijk en een poging om alsnog zijn Vlaams profiel aan te scherpen. Bourgeois haalt als bewijs hiervoor het Franstalige protest aan tegen het tijdskrediet en de zorgverzekering in Vlaanderen. Of de manier waarop de toekomstige Senaat zal hervormd worden waarin evenveel Franstaligen als Vlamingen mogen zetelen.

Bourgeois schiet met scherp maar vergist zich wat dat laatste betreft. In tegenstelling tot vorige regeringen werden de voorbije drie jaar wel degelijk stappen in de verdere staatshervorming gezet. Vooral het verschil met de regering onder de CVP-er Vanden Brande is opvallend. Die liet de Vlaamse spierballen opvallend rollen maar haalde geen enkele terreinwinst. Door het aanknopen van een constructieve dialoog met de Franstaligen realiseerde Patrick Dewael inmiddels de regionalisering van landbouw en ontwikkelingshulp, en vooral de eigen bevoegdheid over de gemeente- en provinciewet. Daarnaast verwezenlijkte de Vlaamse regering een eerste stap in de Vlaamse fiscale autonomie, waardoor Vlaanderen eindelijk inspraak krijgt over de besteding van een deel van de inkomsten. In zijn boek doet Bourgeois dit af als akkefietjes. Een houding die hij als een van de leiders van de oppositie ook dient waar te nemen. Maar dit doet niets af aan de vaststelling dat de voorbije drie jaar meer verwezenlijkt werd dan alle jaren met Vanden Brande aan het bewind. In zijn boek haalt Bourgeois vooral uit naar de beperkte resultaten uit het Lambertmont- en Lombardakkoord, maar in historisch perspectief haalde deze regering al heel wat binnen, en dat beseft een verstandig man als Geert Bourgeois ook wel.

In zijn kritiek op andere elementen van het regeringswerk verwordt zijn boek tot een schotschrift. In het deel over de volksgezondheid haalt hij fel uit naar de onbekwaamheid van de groene ministers en naar het beleid van Magda Aelvoet in het bijzonder. Met verve beschrijft hij haar onhandigheden tijdens de eerste dagen na de regeringsvorming, maar overtuigen doet hij pas bij de beschrijving van haar rol (of gebrek aan rol) bij de levering van wapens aan Nepal. De kritiek van Bourgeois is evenwel eenzijdig. Naar niemand kan immers ontkennen dat Aelvoet een belangrijke bijdrage heeft geleverd in het opzetten van een efficiŽnt controlesysteem op de veiligheid van ons voedsel. Eenzelfde blinde kritiek uit Bourgeois op het buitenlands beleid en dan vooral op minister Louis Michel. Hij verwijt Michel ons land belachelijk te maken met zijn uitvallen tegen de intrede van extreem-rechtse partijen in Europese regeringen, zijn hartelijke betrekkingen met de Centraal-Afrikaanse leiders en zijn houding in de wapenleveringen aan Nepal. Zijn mening klopt niet, zeker als men het huidige beleid vergelijkt met het beleid van vorige regeringen toen BelgiŽ zich als een grijze muis doorheen de diplomatieke kanalen bewoog. In tegenstelling tot vroeger is BelgiŽ geen grijze muis meer in de wereld. De afkeer van Michel voor extreem-rechts is diplomatisch niet verstandig maar toont aan dat Michel vanuit het hart spreekt en daarmee de mening vertolkt van vele democraten in Europa. Zijn acties in Afrika hebben juist tot doel om er een basis voor vrede te bouwen, iets wat meer kan opbrengen voor de vrede dan de jarenlange onverschilligheid die we ten aanzien van onze oud-kolonie getoond hebben. En de wapenlevering aan Nepal is in de strijd tegen de maoÔstische rebellen allicht de verstandigste keuze om er op termijn een democratie te bekomen.

Ook in het hoofdstuk over de modernisering van de overheidsbedrijven gaat Bourgeois er met de grove voeten door. Zo acht hij regering verantwoordelijk voor de slechte situatie bij De Post, de NMBS en Sabena. Opnieuw vergeet hij wie voor die catastrofale situatie verantwoordelijk was. Jarenlang hebben de opeenvolgende regeringen de ogen gesloten voor de noodzakelijke liberalisering, de modernisering, de productiviteit en de efficiŽntie van de overheidsbedrijven. Nu daar eindelijk mee begonnen wordt huilt Bourgeois mee met al wie zich daar nu tegen verzet. De uitstoot van Schouppe vergde niet alleen veel moeite maar tevens een zware strijd tegen de politieke en syndicale drukkingsgroepen die van geen wijziging wilden weten. Ook bij De Post gaat het in wezen om een gevecht voor verworven belangen. En wat Sabena betreft heeft de regering de enige mogelijke houding aangenomen na decennialange subsidies storten in een bodemloze put. Het werk is hier natuurlijk nog niet gedaan, maar het illustreert wel dat de zaken voor het eerst sinds 40 jaar grondig worden aangepakt, met alle weerstanden en mislukkingen bovenop.

Hetzelfde trouwens inzake economie en tewerkstelling. Hier focust Bourgeois op de hoge staatsschuld en dat de werkloosheid intussen weer stijgt. Dat laatste klopt en daar zal de internationale conjunctuur niet vreemd aan zijn. Maar de staatsschuld is geen product van paars-groen, maar van een verspillend beleid gedurende opeenvolgende regeringen met de CVP. Waar Bourgeois het niet over heeft is het feit dat BelgiŽ en Vlaanderen al drie jaar op rij een begroting in evenwicht en zelfs met overschot hebben, iets wat de Fransen en Duitsers niet kunnen zeggen. Dat de personenbelastingen en de vennootschapsbelastingen dalen. En dat een hele reeks impulsen werd gegeven om KMO's meer ademruimte te geven. Al deze zaken blijven op het eerste zicht en wegens de internationale economische toestand weinig tastbaar, maar bij de minste heropleving staat ons land er wel beter voor dan de anderen en zullen we sneller dan hen kunnen profiteren van groei. Dat de belastingsverhogingen in de provincies en gemeenten de winst ingevolge de Vlaamse en federale belastingsverlaging zou teniet doen klopt niet. Uit studies blijkt dat het hier gaat om een verhouding van ťťn tegen tien, waardoor alsnog 90% van de verlaging ook effectief voelbaar is voor de burgers. Uit studeis blijkt dat de totale stijging aan gemeentelijke belastingen 9,2 miljard frank betreft, terwijl de daling van de globale belastingsdruk meer dan 100 miljard frank opbrengt voor de burgers.

In het hoofdstuk over Gratis is niet voor niets haalt Bourgeois enigzins populistisch uit naar de socialisten. Alhoewel er veel argumenten bestaan om de gratis-politiek zowel economisch als maatschappelijk te bekritiseren houdt hij het bij enkele plattitudes over het uitdelen van meters sossissen die Charles Woeste in de tijd van priester Daens uitdeelde ten behoeve van de armoezaaiers in Aalst. Verder haalt hij ook uit naar de afschaffing van het kijk- en luistergeld met de opmerking dat met dit geld wel meer sociale zaken konden gedaan worden. Maar wat is er socialer dan het afschaffen van een taks van zowat 9.000 oude Belgische franken voor armen en voor mensen met een laag inkomen? Met daarbovenop de afschaffing van een volledige administratie voor inning van het kijk- en luistergeld en de opsporing van zwartkijkers? Hetzelfde met zijn kritiek op de aanpassing van politie en justitie waarbij hij de regering improvisatie verwijt. Maar het is wel onder deze regering dat de samensmelting van politie en rijkswacht tot stand kwam, dat tal van wetten rond de modernisering van justitie werden goedgekeurd, dat de gesloten inrichting voor jonge delinquenten er ondanks het Franstalig verzet er kwam.

Het boek van Geert Bourgeois bevat talrijke anecdotes over zaken die fout liepen (en lopen) tijdens de voorbije regeerperiode. Het feit dat hij daarover 172 bladzijden kan neerschrijven duidt alvast op het feit dat er in de voorbije jaren onder paars-groen heel wat gebeurde, zowel in positieve als in negatieve zin. Dat niet alles liep zoals door de regering verwacht werd kan ook moeilijk wanneer men weet dat die aan enkele grondvesten van ons overheidsapparaat zit te sleutelen, met alle tegenwind van de drukkingsgroepen vandien. Dat Bourgeois als lid van de oppositie vooral de negatieve punten aanhaalt is normaal. Hij is een van onze verstandigste parlementsleden en heeft meer intellectueel en communicatief potentieel dan de andere oppositieleden. Daarom is het spijtig dat hij in zijn boek niet genuanceerder te werk ging. De erkenning van veel prima regeringswerk zou zijn verhaal geloofwaardiger gemaakt hebben. Toch is zijn boek heel nuttig, al is het maar omdat hij op tal van vlakken de vinger op de wonde legt. Leden van de meerderheid zouden het dus best kopen en lezen en zelfs als gids gebruiken om evidente mistoestanden, ook vanuit de meerderheid aan te klagen.


Recensie: Dirk Verhofstadt (verhofstadt.dirk@pandora.be)

Geert Bourgeois, De puinhoop van paars-groen, Houtekiet, 2002

Share |

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be